اجرای گام جهان (Le Pas du Monde) محصولی جمعی از کمپانی «کولکتیف ایکس وای» از فرانسه، در حیاط باشکوه قصر پاپها (پله د پاپ) در آوینیون یکی از رویاییترین و زیباترین لحظات هشتادمین دوره جشنواره آوینیون را رقم زد؛ جایی که گویی این اثر دقیقاً و به تمامی با مختصات این محل اجرای افسانهای پیوند خورده و حاصلش محصول شگفتانگیزی است که تماشاگرش را میخکوب میکند.
«گام جهان» ترکیب شکوهمندی است از رقص و آکروبات که در آن بیست و دو هنرمند در گوشه و کنار صحنه بزرگ قصر پاپها با حرکاتی تماشایی، زندگی بشر و مشکلاتش را به روی صحنه میآورند، بیآن که نیازی به دیالوگ باشد.
همه چیز از ریتم آغاز میشود؛ این که این رقصندهها به مانند موج در حرکتاند و هیچ گاه نمیایستند؛ درست مثل خود زندگی که همیشه در حرکت است و خوب یا بد ادامه دارد. از این رو تمام حرکات آنها با مفهوم زندگی پیوند میخورد و هر بخش به نوعی پستی و بلندیهای زندگی را بازتاب میدهد، چه جایی که اندوه بر همه چیز غلبه میکند و راه گریزی وجود ندارد، و چه زمانی که زیباییهای زندگی سر برمیآورند و باید جشناش گرفت.
این گونه است که حرکت رقصندهها با طبیعت پیوند میخورد: آنها به مانند موج دریا حرکت میکنند و گاه به قلهای شبیه میشوند که از دل زندگی سر برآورده و خودش را به نمایش میگذارد. فتح این قلهها، مأموریت این آکروباتبازهای زبده است که با بدنهایی بسیار منعطف و آماده، موفق میشوند بدون اشتباه حرکاتی بسیار سخت – و گاه خطرناک – را انجام دهند و تماشاگر را با مجموعهای روبرو کنند که حیرتانگیز به نظر میرسد، از جمله ایستادن چهار نفر به شکل عمودی بر روی شانه یکدیگر یا پریدن و معلق زدن از روی شانه کسی بر روی شانه دیگری. در واقع اجراکنندگان در حال رقص یا اجرای حرکات آکروبات نیستند، بلکه پس از مدتی گویی در حال پرواز کردن کردن بر روی صحنه هستند و فضای وهم انگیز قصر پاپها هم همه چیز را مهیا میکند برای این صحنههای رویایی.
اما گام جهان بر خلاف کار غالب گروههای سیرک و آکروبات شناخته شده، تنها در پی مسحور کردن تماشاگرش نیست، بلکه به طرز شگفتانگیزی موفق میشود فرم و محتوا را در هم بیامیزد و تمامی حرکات نمایشی- از اولین تا آخرین- در یک مسیر مشخص و حسابشده در پی بیان مضمونی است که استادانه در تار و پود این حرکات دوخته شده است. در نتیجه گام جهان اودیسهای در مفهوم زندگی؛ جایی که هر بدن به شکل زیبایی با بدنی دیگر در ارتباط است و در واقع به مضمون اصلی اجرا یعنی ارتباط انسانی پیوند میخورد. «گام جهان» پیوندهای انسانی را می کاود و باز به ما میگوید که چقدر به روابط انسانی نیازمندیم تا آنجا که اساساً هر نوع «بالا رفتن» تنها با کمک و یاری دیگران صورت میگیرد.
اما موسیقی شنیدنی و همخوانی رقصندهها هم تمام اجرا را به یک مراقبه زیبا بدل میکند، جایی که تکرار به ترفند اصلی بدل میشود- به نشانه تکرار در زندگی- و موجهای در رفت و آمد بدنهای انسان- به مانند موج دریا- آرامشی را در تماشاگر ایجاد میکند که همراه و همگام است با مکانی افسانه ای؛ قصر پاپها که حالا نامش با جهان اجرا گره خورده: شاید بهترین مکان جهان برای اجرای نمایش.
