Close Menu
مجله تخصصی فینیکسمجله تخصصی فینیکس

    Subscribe to Updates

    Get the latest creative news from FooBar about art, design and business.

    What's Hot

    آه از آن هودی سفید | نگاهی به نمایش «تلنگر»، اثر برزو ارجمند و احسان کرمی

    وقتی یک سکانس می‌تواند سرنوشت یک سریال را تغییر دهد | به بهانه توقیف سریال یل

    شعرِ بقا در برزخِ تبعید: کالبدشکافی فرم، روان‌کاوی و تخیل رهایی‌بخش در «روباهی زیر ماه صورتی» (A Fox Under a Pink Moon) ساخته مهرداد اسکویی و ثریا اخلاقی

    Facebook X (Twitter) Instagram Telegram
    Instagram YouTube Telegram Facebook X (Twitter)
    مجله تخصصی فینیکسمجله تخصصی فینیکس
    • خانه
    • سینما
      1. نقد فیلم
      2. جشنواره‌ها
      3. یادداشت‌ها
      4. مصاحبه‌ها
      5. سریال
      6. مطالعات سینمایی
      7. فیلم سینمایی مستند
      8. ۱۰ فیلم برتر سال ۲۰۲۴
      9. همه مطالب

      اخلاقِ نگاه در ضیافت سرمایه: بازخوانی فرم و معنا در «عشقِ ممکن» (Possible Love – 2026) ساخته لی چانگ-دونگ

      ۱۹ آبان , ۱۴۰۵

      سالمندستیزی؛ نفرت از آینده خویشتن | خوانشی جامعه‌شناختی از فیلم «ملکه در دریا» (Queen at Sea – 2026) ساخته لنس همر

      ۱۸ آبان , ۱۴۰۵

      هاضمه‌ی دوران | یادداشتی بر دیگِر (Digger) ساخته‌ی الخاندرو گونزالز ایناریتو

      ۱۳ آبان , ۱۴۰۵

      سیاستِ تصویر در آینه سقوط اخلاقی؛ خوانشی انتقادی از «پرتوها و سایه‌ها» (The Rays and Shadows) ساخته خاویر ژیانوُلی

      ۱۲ آبان , ۱۴۰۵

      ویناله: «کنتس خون»؛ خون‌آشام زنانه

      ۷ آبان , ۱۴۰۵

      «مرز»؛ از عشق تا انتقام

      ۵ مهر , ۱۴۰۵

      گفت‌و‌گوی اختصاصی محمد عبدی با تونی سرویلو؛ «امیدوارم نقش‌هایم با هم متفاوت باشند»

      ۲۹ شهریور , ۱۴۰۵

      «نیاکان عزیز، بگذارید عبور کنیم»؛ لاو دیاز و مذهب

      ۲۸ شهریور , ۱۴۰۵

      «مینوتور»؛ تلخی‌های بی‌پایان زندگی

      ۱۸ آبان , ۱۴۰۵

      پنج نامه‌ی کوتاه به ترانه علیدوستی

      ۱۶ آبان , ۱۴۰۵

      تحلیل فیلم «تو به اینجا تعلق نداری» (فلورین شِربان، ۲۰۲۶): تجلی نوین آسیب‌های طبقاتی در سینمای اروپای شرقی

      ۱ آبان , ۱۴۰۵

      ردپای زمان، خاطره و وسوسه‌ی رفتن: کالبدشکافی فرمالیستی «نینا روزا» (Nina Roza – 2026)

      ۲۸ مهر , ۱۴۰۵

       دوربین شیئی است بدترکیب یا خداگونه؟ | گفت‌وگویی با راس مک‌الوی و پیوندی میان سه نسل

      ۷ آبان , ۱۴۰۵

      گفت‌و‌گوی اختصاصی محمد عبدی با تونی سرویلو؛ «امیدوارم نقش‌هایم با هم متفاوت باشند»

      ۲۹ شهریور , ۱۴۰۵

      آنچه بر زنان خواننده در ایران می‌گذرد، شر محض است | زن، زندگی، آزادی، راه بی‌بازگشت: هانا کامکار

      ۲۷ آذر , ۱۴۰۴

      گفت‌و‌گوی اختصاصی محمد عبدی با بلا تار؛ راز و رمز جهان سیاه و سفید 

      ۱۳ آذر , ۱۴۰۴

      وقتی یک سکانس می‌تواند سرنوشت یک سریال را تغییر دهد | به بهانه توقیف سریال یل

      ۲۷ آبان , ۱۴۰۵

      زنانی که نه قهرمان‌اند و نه قربانی | نگاهی به شخصیت‌های زن آثار آیدا پناهنده به بهانه‌ی شروع سریال «سرخ و سیاه» به نویسندگی و کارگردانی او

      ۸ آبان , ۱۴۰۵

      چه کسی حوا را شرور کرد؟ | بازخوانی زن، گناه و آزادی در سریال «شرق بهشت»

      ۳۰ مهر , ۱۴۰۵

      نفرین قابیل و رستاخیزِ لیلیت | کالبدشکافی روانکاوانه مینی‌سریال «شرق بهشت» (East of Eden – 2026) اثر زوئی کازان

      ۲۳ مهر , ۱۴۰۵

      سینمای تینتو براس؛ اروتیسم رهایی‌بخش یا پورنوگرافی و ابژه ساختن بدن زنانه

      ۱۷ آبان , ۱۴۰۵

      بنده‌ی خدا؛ روایت انزوا و خشونت از صفحه تا پرده

      ۱۰ آبان , ۱۴۰۵

      فلسفه انتظار در سینما | هایدگر و زمان به مثابه امکان

      ۲۶ مرداد , ۱۴۰۵

      سینما در دوراهی انسان و ماشین

      ۳ تیر , ۱۴۰۵

      شعرِ بقا در برزخِ تبعید: کالبدشکافی فرم، روان‌کاوی و تخیل رهایی‌بخش در «روباهی زیر ماه صورتی» (A Fox Under a Pink Moon) ساخته مهرداد اسکویی و ثریا اخلاقی

      ۲۶ آبان , ۱۴۰۵

      الگوریتم قصابی و مهندسی سکوت: کالبدشکافی فرم و حقیقت در مستند «نازا» (Naza – 2026)

      ۲۴ آبان , ۱۴۰۵

      نازا؛ دستور زبان کشتار | تأملی بر مستندی درباره زبان و سازوکارهای پنهان کشتار در غزه

      ۲۱ آبان , ۱۴۰۵

      پاتریشیو گوزمن؛ روایتگر حافظۀ خونین و زخمی یک ملت

      ۲۹ شهریور , ۱۴۰۵

      آه از آن هودی سفید | نگاهی به نمایش «تلنگر»، اثر برزو ارجمند و احسان کرمی

      ۲۷ آبان , ۱۴۰۵

      وقتی یک سکانس می‌تواند سرنوشت یک سریال را تغییر دهد | به بهانه توقیف سریال یل

      ۲۷ آبان , ۱۴۰۵

      شعرِ بقا در برزخِ تبعید: کالبدشکافی فرم، روان‌کاوی و تخیل رهایی‌بخش در «روباهی زیر ماه صورتی» (A Fox Under a Pink Moon) ساخته مهرداد اسکویی و ثریا اخلاقی

      ۲۶ آبان , ۱۴۰۵

      نگاهی به نمایش «آرزوهای کوچک»؛ میان تراژدی کودکی، موسیقی و امید به بازپس‌گیری زندگی

      ۲۵ آبان , ۱۴۰۵

      وقتی یک سکانس می‌تواند سرنوشت یک سریال را تغییر دهد | به بهانه توقیف سریال یل

      ۲۷ آبان , ۱۴۰۵

      شعرِ بقا در برزخِ تبعید: کالبدشکافی فرم، روان‌کاوی و تخیل رهایی‌بخش در «روباهی زیر ماه صورتی» (A Fox Under a Pink Moon) ساخته مهرداد اسکویی و ثریا اخلاقی

      ۲۶ آبان , ۱۴۰۵

      الگوریتم قصابی و مهندسی سکوت: کالبدشکافی فرم و حقیقت در مستند «نازا» (Naza – 2026)

      ۲۴ آبان , ۱۴۰۵

      مک کارتیسم، فساد مطبوعات، و دنیای نوآر در «بوی شیرین موفقیت» الکساندر مکندریک

      ۲۴ آبان , ۱۴۰۵
    • ادبیات
      1. نقد و نظریه ادبی
      2. تازه های نشر
      3. داستان
      4. گفت و گو
      5. همه مطالب

      آیا چیزی به اسم شاهنامه به نثر روان وجود دارد؟

      ۲۳ آبان , ۱۴۰۵

      راشومون؛ روایت‌هایی که از خودمان می‌سازیم | درباره‌ی اقتباس آکیرا کوروساوا از دو داستان آکوتاگاوا

      ۱۹ آبان , ۱۴۰۵

      گل سرخی روی تل تاپاله؛ درباره‌ی رمان خانواده‌ی پاسکوآل دوآرته

      ۱۶ آبان , ۱۴۰۵

      بنده‌ی خدا؛ روایت انزوا و خشونت از صفحه تا پرده

      ۱۰ آبان , ۱۴۰۵

      چشم برجک: وقتی رمان پلیسی وارد جهان ژاندارمری ایران می‌شود

      ۹ شهریور , ۱۴۰۵

      ایران و ایرانی از چشم روزنامه‌نگاران آمریکایی

      ۱۱ تیر , ۱۴۰۵

      جادوی روایتگری در رمان کوتاه «بدرودها» نوشته‌ی خوآن کارلوس اونتی

      ۱۶ مرداد , ۱۴۰۴

      بررسی فمنیستی رمان «گوگرد» نوشته‌ی عطیه عطارزاده

      ۱۰ خرداد , ۱۴۰۴

      کلید | داستان کوتاه از ایزاک بشویس سینگر (از مجموعه‌ی بهترین داستان‌های قرن بیستم به کوشش جان آپدایک)

      ۱۷ مهر , ۱۴۰۵

      پارک نیاوران | داستان کوتاه از بی‌تا ملکوتی

      ۲۲ مرداد , ۱۴۰۵

      «پناه بر ادبیات» | مقاله-قصه‌ای بر طاقت‌گری در زمانه‌ی سیاهی و واماندگی

      ۹ مرداد , ۱۴۰۵

      از کجا زنگ می‌زنم | داستان کوتاه از ریموند کارور

      ۲۷ تیر , ۱۴۰۵

      ایران و ایرانی از چشم روزنامه‌نگاران آمریکایی

      ۱۱ تیر , ۱۴۰۵

      جادویی از جنس واقعیت، حقیقتی از جنس تخیل

      ۲۰ اسفند , ۱۴۰۴

      گفتگو با مهدی گنجوی درباره تصحیح نسخۀ جدید کتاب «هزار و یکشب»

      ۲۴ شهریور , ۱۴۰۴

      اعتماد بین سینماگر و نویسنده از بین رفته است | گفتگو با شیوا ارسطویی

      ۲۴ اسفند , ۱۴۰۳

      آیا چیزی به اسم شاهنامه به نثر روان وجود دارد؟

      ۲۳ آبان , ۱۴۰۵

      راشومون؛ روایت‌هایی که از خودمان می‌سازیم | درباره‌ی اقتباس آکیرا کوروساوا از دو داستان آکوتاگاوا

      ۱۹ آبان , ۱۴۰۵

      گل سرخی روی تل تاپاله؛ درباره‌ی رمان خانواده‌ی پاسکوآل دوآرته

      ۱۶ آبان , ۱۴۰۵

      بنده‌ی خدا؛ روایت انزوا و خشونت از صفحه تا پرده

      ۱۰ آبان , ۱۴۰۵
    • تئاتر
      1. تاریخ نمایش
      2. گفت و گو
      3. نظریه تئاتر
      4. نمایش روی صحنه
      5. همه مطالب

      تئاتر با عشق آغاز می‌شود | نگاهی به حضور محمود دولت‌آبادی در تئاتر ایران

      ۲۱ تیر , ۱۴۰۴

      آنچه بر زنان خواننده در ایران می‌گذرد، شر محض است | زن، زندگی، آزادی، راه بی‌بازگشت: هانا کامکار

      ۲۷ آذر , ۱۴۰۴

      گفتگو با فرخ غفاری دربارۀ جشن هنر شیراز، تعزیه و تئاتر شرق و غرب

      ۲۸ آذر , ۱۴۰۳

      جایگاه بهرام بیضایی در تئاتر و سینمای مدرن در ایران

      ۱۰ دی , ۱۴۰۴

      جسارت در کشف قلمروهای تازه اجرایی در دو اجرای مهیار جوادی‌ها

      ۱۶ آذر , ۱۴۰۴

      فرانتس زاور کروتس، صدای مردم فلاکت‌زده و خاموش

      ۳ آذر , ۱۴۰۴

      جشن نور و شعر و سکون در دنیای نابغه‌ی تئاتر تجربی جهان | نگاهی کوتاه به دنیای تئاتری رابرت ویلسون

      ۲۶ مرداد , ۱۴۰۴

      آه از آن هودی سفید | نگاهی به نمایش «تلنگر»، اثر برزو ارجمند و احسان کرمی

      ۲۷ آبان , ۱۴۰۵

      نگاهی به نمایش «آرزوهای کوچک»؛ میان تراژدی کودکی، موسیقی و امید به بازپس‌گیری زندگی

      ۲۵ آبان , ۱۴۰۵

      «بایکوت»؛ وقتی هنر به جرم ایستادن در برابر جریان مسلط حذف می‌شود | نگاهی به کنسرت‌نمایش «بایکوت» به کارگردانی علی اصغری

      ۲۲ آبان , ۱۴۰۵

      مرگ در می‌زند؛ این بار در خانه یک ایرانی | نگاهی به نمایش «قبض روح» به کارگردانی علی احمدی

      ۱۴ آبان , ۱۴۰۵

      آه از آن هودی سفید | نگاهی به نمایش «تلنگر»، اثر برزو ارجمند و احسان کرمی

      ۲۷ آبان , ۱۴۰۵

      نگاهی به نمایش «آرزوهای کوچک»؛ میان تراژدی کودکی، موسیقی و امید به بازپس‌گیری زندگی

      ۲۵ آبان , ۱۴۰۵

      «بایکوت»؛ وقتی هنر به جرم ایستادن در برابر جریان مسلط حذف می‌شود | نگاهی به کنسرت‌نمایش «بایکوت» به کارگردانی علی اصغری

      ۲۲ آبان , ۱۴۰۵

      مرگ در می‌زند؛ این بار در خانه یک ایرانی | نگاهی به نمایش «قبض روح» به کارگردانی علی احمدی

      ۱۴ آبان , ۱۴۰۵
    • نقاشی
      1. آثار ماندگار
      2. گالری ها
      3. همه مطالب

      پیکاسو/ بیکن؛ دو غول قرن بیستم

      ۱۵ آبان , ۱۴۰۵

      سلیمان میناسیان و نقاشی با نور

      ۱۰ آبان , ۱۴۰۵

      دیوید هاکنی، هنرمند پیشگام بریتانیایی که با نقاشی‌های استخرها و پرتره‌هایش شهرت جهانی یافت، در ۸۸ سالگی درگذشت

      ۲۳ خرداد , ۱۴۰۵

      پیکاسو؛ از دل رقص تا نقاشی روی بوم

      ۴ مهر , ۱۴۰۴

      پیکاسو/ بیکن؛ دو غول قرن بیستم

      ۱۵ آبان , ۱۴۰۵

      آنیش کاپور؛ پتکی که بر سر ما فرود می‌آید

      ۱۶ مهر , ۱۴۰۵

      پیکاسو؛ از دل رقص تا نقاشی روی بوم

      ۴ مهر , ۱۴۰۴

      من لئونور فینی‌ هستم

      ۱۶ تیر , ۱۴۰۴

      پیکاسو/ بیکن؛ دو غول قرن بیستم

      ۱۵ آبان , ۱۴۰۵

      سلیمان میناسیان و نقاشی با نور

      ۱۰ آبان , ۱۴۰۵

      آنیش کاپور؛ پتکی که بر سر ما فرود می‌آید

      ۱۶ مهر , ۱۴۰۵

      دیوید هاکنی، هنرمند پیشگام بریتانیایی که با نقاشی‌های استخرها و پرتره‌هایش شهرت جهانی یافت، در ۸۸ سالگی درگذشت

      ۲۳ خرداد , ۱۴۰۵
    • موسیقی
      1. آلبوم های روز
      2. اجراها و کنسرت ها
      3. مرور آثار تاریخی
      4. همه مطالب

      کابوس‌ها به مثابه امتداد بیداری: سیزدهمین سوگنامه کاتاتونیا (Katatonia)

      ۲۸ مرداد , ۱۴۰۴

      در فاصله‌ای دور از زمین | تحلیل جامع آلبوم The Overview اثر استیون ویلسون

      ۱۷ فروردین , ۱۴۰۴

      گرمی ۲۰۲۵ | وقتی موسیقی زیر سایه انتقادات و مصالحه قرار می‌گیرد

      ۱۲ اسفند , ۱۴۰۳

      دریم تیتر و Parasomnia:  یک ادیسه‌ی صوتی در ناخودآگاه ما

      ۲ اسفند , ۱۴۰۳

      چه کسی از موسیقیِ هوش مصنوعی می‌ترسد؟

      ۳۰ شهریور , ۱۴۰۵

      پینا باوش؛ ۴۷ سال بعد

      ۲۲ فروردین , ۱۴۰۵

      شنبه‌ی مقدس (سبث)، شیطان‌پرستی و درخشش‌های انفرادی: ۱۰ اجرای برتر آزی آزبورن

      ۱ مرداد , ۱۴۰۴

      وودستاک: اعتراضی فراتر از زمین‌های گلی

      ۲۳ دی , ۱۴۰۳

      کیمیاگر و شاهزاده تاریکی: چگونه شارون آزبورن افسانه آزی را ساخت

      ۱۱ شهریور , ۱۴۰۴

      شنبه‌ی مقدس (سبث)، شیطان‌پرستی و درخشش‌های انفرادی: ۱۰ اجرای برتر آزی آزبورن

      ۱ مرداد , ۱۴۰۴

      چرا ما می­‌خواهیم باور کنیم که جیم موریسون هنوز زنده است؟

      ۱۸ فروردین , ۱۴۰۴

      زناکیس و موسیقی

      ۲۷ دی , ۱۴۰۳

      چه کسی از موسیقیِ هوش مصنوعی می‌ترسد؟

      ۳۰ شهریور , ۱۴۰۵

      به یاد آوردن، مهم‌ترین کنش تاریخی است | پدیده‌ی «تخریب خاطرات خوش»؛ به بهانه‌ی بازگشت محسن نامجو به ایران

      ۸ شهریور , ۱۴۰۵

      پینا باوش؛ ۴۷ سال بعد

      ۲۲ فروردین , ۱۴۰۵

      آنچه بر زنان خواننده در ایران می‌گذرد، شر محض است | زن، زندگی، آزادی، راه بی‌بازگشت: هانا کامکار

      ۲۷ آذر , ۱۴۰۴
    • معماری

      امر روزمره‌ی قدسی: استودیو جیبلی و آیینِ بازگشت به خانه | بخش دوم

      ۵ آبان , ۱۴۰۵

      امر روزمره‌ی قدسی: استودیو جیبلی و آیینِ بازگشت به خانه | بخش اول

      ۱۴ مهر , ۱۴۰۵

      کیوان خسروانی، هنرمندی که گذشته را به آینده دوخت

      ۲۲ شهریور , ۱۴۰۵

      معماری؛ تجربه‌ای با هفت حس

      ۱۷ شهریور , ۱۴۰۵

      مابین خطوط: تخیل شاعرانه و معماری‌ای که ما را تکان می‌دهد | بخش پایانی

      ۳ شهریور , ۱۴۰۵
    • اندیشه

      قدرت سرکوب و اراده آزادی؛ وقتی تاریخ از پایان سلطه می‌گوید

      ۱۱ آبان , ۱۴۰۵

      کیوان خسروانی، هنرمندی که گذشته را به آینده دوخت

      ۲۲ شهریور , ۱۴۰۵

      به یاد آوردن، مهم‌ترین کنش تاریخی است | پدیده‌ی «تخریب خاطرات خوش»؛ به بهانه‌ی بازگشت محسن نامجو به ایران

      ۸ شهریور , ۱۴۰۵

      خودمختاری؛ آنچه جامعه ایران بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز دارد | نگاهی به اندیشه‌های کاستوریادیس

      ۱۲ مرداد , ۱۴۰۵

      شهر، پرسه، تخیل؛ تأملی بر «عشق در بعدازظهر»

      ۸ تیر , ۱۴۰۵
    • پرونده‌های ویژه
      1. پرونده شماره ۱
      2. پرونده شماره ۲
      3. پرونده شماره ۳
      4. پرونده شماره ۴
      5. پرونده شماره ۵
      6. همه مطالب

      دموکراسی در فضای شهری و انقلاب دیجیتال

      ۲۱ خرداد , ۱۳۹۹

      دیجیتال: آینده یک تحول

      ۱۲ خرداد , ۱۳۹۹

      رابطه‌ی ویدیوگیم و سینما؛ قرابت هنر هفت و هشت

      ۱۲ خرداد , ۱۳۹۹

      Videodrome و مونولوگ‌‌هایی برای بقا

      ۱۲ خرداد , ۱۳۹۹

      مسیح در سینما / نگاهی به فیلم مسیر سبز

      ۱۵ مرداد , ۱۳۹۹

      آیا واقعا جویس از مذهب دلسرد شد؟

      ۱۵ مرداد , ۱۳۹۹

      بالتازار / لحظه‌ی لمس درد در اتحاد با مسیح!

      ۱۵ مرداد , ۱۳۹۹

      آخرین وسوسه شریدر

      ۱۵ مرداد , ۱۳۹۹

      هنرمند و پدیده‌ی سینمای سیاسی-هنر انقلابی

      ۱۲ مهر , ۱۳۹۹

      پایان سینما: گدار و سیاست رادیکال

      ۱۲ مهر , ۱۳۹۹

      گاوراس و خوانش راسیونالیستی ایدئولوژی

      ۱۲ مهر , ۱۳۹۹

      انقلاب به مثابه هیچ / بررسی فیلم باشگاه مبارزه

      ۱۲ مهر , ۱۳۹۹

      پورن‌مدرنیسم: الیگارشی تجاوز

      ۲۱ بهمن , ۱۳۹۹

      بازنمایی تجاوز در سینمای آمریکا

      ۲۱ بهمن , ۱۳۹۹

      تصویر تجاوز در سینمای جریان اصلی

      ۲۱ بهمن , ۱۳۹۹

      آیا آزارگری جنسی پایانی خواهد داشت؟

      ۲۱ بهمن , ۱۳۹۹

      سیاست‌های سینما و جشنواره‌های ایرانی

      ۳۱ تیر , ۱۴۰۰

      خدمت و خیانت جشنواره‌ها

      ۳۱ تیر , ۱۴۰۰

      اوج و حضیض در یک ژانر / فیلم کوتاه ایرانی در جشنواره‌های خارجی

      ۳۱ تیر , ۱۴۰۰

      درباره حضور فیلم‌های محمد رسول اف در جشنواره‌های خارجی

      ۳۱ تیر , ۱۴۰۰

      سیاست‌های سینما و جشنواره‌های ایرانی

      ۳۱ تیر , ۱۴۰۰

      اوج و حضیض در یک ژانر / فیلم کوتاه ایرانی در جشنواره‌های خارجی

      ۳۱ تیر , ۱۴۰۰

      درباره حضور فیلم‌های محمد رسول اف در جشنواره‌های خارجی

      ۳۱ تیر , ۱۴۰۰

      ناشاد در غربت و وطن / جعفر پناهی و حضور در جشنواره‌های جهانی

      ۳۱ تیر , ۱۴۰۰
    • ستون آزاد

      مرز میان «آرمان‌گرایی شخصی» و «تعدی به زیست‌جهان دیگری»

      ۱۳ خرداد , ۱۴۰۵

      «هر دم گویی به سنگ منجلیقم می‌کوبند»

      ۲۲ بهمن , ۱۴۰۴

      پیتر واتکینز و سینمای مقاومت

      ۱۹ آبان , ۱۴۰۴

      اعترافات آرتیست ریدر

      ۸ مهر , ۱۴۰۴

      آرتیست ریدر و نبرد حماسی آبادان

      ۳۱ شهریور , ۱۴۰۴
    • گفتگو

      ساندنس ۲۰۲۵ | درخشش فیلم‌های ایرانی «راه‌های دور» و «چیزهایی که می‌کُشی»

      ۱۳ بهمن , ۱۴۰۳

      روشنفکران ایرانی با دفاع از «قیصر» به سینمای ایران ضربه زدند / گفتگو با آربی اوانسیان (بخش دوم)

      ۲۸ شهریور , ۱۴۰۳

      علی صمدی احدی و ساخت هفت روز: یک گفتگو

      ۲۱ شهریور , ۱۴۰۳

      «سیاوش در تخت جمشید» شبیه هیچ فیلم دیگری نیست / گفتگو با آربی اُوانسیان (بخش اول)

      ۱۴ شهریور , ۱۴۰۳

      مصاحبه اختصاصی با جهانگیر کوثری، کارگردان فیلم «من فروغ هستم» در جشنواره فیلم کوروش

      ۲۸ مرداد , ۱۴۰۳
    • درباره ما
    مجله تخصصی فینیکسمجله تخصصی فینیکس
    سینما سریال

    وقتی یک سکانس می‌تواند سرنوشت یک سریال را تغییر دهد | به بهانه توقیف سریال یل

    رضا‍ صائمیرضا‍ صائمی۲۷ آبان , ۱۴۰۵
    اشتراک گذاری Email Telegram WhatsApp
    سریال «یل»
    اشتراک گذاری
    Email Telegram WhatsApp

    توقیف سریال «یل» به کارگردانی جمشید محمودی، بار دیگر موضوع نظارت، سانسور و محدودیت‌های حاکم بر شبکه نمایش خانگی را به یکی از بحث‌های داغ فضای فرهنگی ایران تبدیل کرده است. این بار اما ماجرا از جهتی متفاوت و حتی عجیب‌تر از برخی نمونه‌های قبلی مورد توجه قرار گرفته است. صحنه‌ای که به توقف انتشار یک مجموعه نمایشی منجر شده، مربوط به در آغوش گرفتن یک مادر و فرزند است، رابطه‌ای که در زندگی روزمره یکی از طبیعی‌ترین و انسانی‌ترین جلوه‌های محبت به شمار می‌رود.

    ماجرا زمانی جنجالی شد که در قسمت ششم سریال «یل»، شخصیت بابک حمیدیان مادرش را با بازی سهیلا رضوی در آغوش می‌گیرد. دادسرای فرهنگ و رسانه تهران دستور توقف انتشار سریال را صادر کرده است. دلیل اعلام‌شده برای این تصمیم، مغایرت برخی تصاویر با عفت و اخلاق عمومی عنوان شده است. نکته قابل توجه اینکه سازندگان پیش از توقف کامل مجموعه، تلاش کرده بودند با حذف حدود ۲۰ ثانیه از صحنه مورد بحث و اعمال اصلاحات، امکان ادامه انتشار را فراهم کنند؛ اما این تلاش مانع صدور دستور توقف نشد.

    این اتفاق پرسش‌های مهمی را مطرح می‌کند. اینکه مرزهای نظارت بر آثار نمایشی کجاست؟ آیا یک صحنه عاطفی میان مادر و فرزند می‌تواند به‌تنهایی دلیلی برای متوقف کردن کل یک مجموعه باشد؟ چرا برخی آثار شبکه نمایش خانگی، حتی پس از دریافت مجوز و آغاز پخش، همچنان با خطر توقیف مواجه‌اند؟ برای پاسخ به این پرسش‌ها، باید نگاهی به سابقه توقیف سریال‌های ایرانی و پرونده‌های مشابه انداخت.

    «یل»؛ یک آغوش و توقف یک مجموعه

    سریال «یل» تازه‌ترین ساخته جمشید محمودی است؛ کارگردانی که پیش‌تر با آثاری در سینما و تلویزیون، به‌ویژه در زمینه روایت داستان‌های اجتماعی و انسانی، شناخته شده است. حضور بازیگرانی مانند بابک حمیدیان و سهیلا رضوی نیز از جمله ویژگی‌های قابل توجه این مجموعه محسوب می‌شود.در مرکز حاشیه اخیر، نه یک صحنه خشونت‌آمیز قرار دارد، نه نمایش یک رابطه عاشقانه نامتعارف و نه موضوعی که به‌طور معمول در دسته محتوای جنجالی آثار نمایشی قرار بگیرد. مسئله، در آغوش گرفتن مادری سالخورده توسط فرزندش است.

    البته باید میان گزارش رسانه‌ها از علت توقف و ارزیابی مستقل درباره مبنای حقوقی آن تفاوت قائل شد. آنچه تاکنون گزارش شده، استناد مقام قضایی به موضوع عفت و اخلاق عمومی است؛ اما انتشار جزئیات کامل استدلال حقوقی و متن دستور قضایی می‌تواند در روشن شدن ابعاد پرونده مؤثر باشد.

    از منظر سینمایی، آغوش میان مادر و فرزند یک ابزار روایی برای انتقال احساساتی مانند دلتنگی، امنیت، بخشش و وابستگی عاطفی است. حذف چنین لحظاتی، اگر بدون توجه به بافت داستانی انجام شود، می‌تواند به ارتباط مخاطب با شخصیت‌ها آسیب بزند. مسئله مهم‌تر آن است که وقتی یک صحنه به‌جای بررسی در چارچوب روایت، به‌صورت مستقل و خارج از زمینه داستانی ارزیابی می‌شود، امکان شکل‌گیری برداشت‌های متفاوت و حتی متناقض از یک اثر افزایش پیدا می‌کند.این پرونده از آن جهت اهمیت دارد که نشان می‌دهد دریافت مجوز و آغاز انتشار لزوماً به معنای برخورداری یک مجموعه از امنیت حرفه‌ای و حقوقی تا پایان پخش نیست.

    نگاهی به سریال‌های توقیف‌شده در شبکه نمایش خانگی

    توقیف «یل» نخستین تجربه از این دست در صنعت سریال‌سازی ایران نیست. در سال‌های گذشته، آثار متعددی به دلایل مختلف، از مسائل اخلاقی و اجتماعی گرفته تا اختلافات حقوقی، اعتراض نهادهای دولتی و حساسیت‌های سیاسی، با توقف پخش مواجه شده‌اند. البته همه این پرونده‌ها شرایط یکسانی نداشته‌اند؛ بعضی تنها چند روز از انتشار بازمانده‌اند، برخی چند ماه توقیف بوده‌اند و تعدادی نیز پس از اعمال اصلاحات به چرخه پخش بازگشته‌اند.در ادامه، مهم‌ترین نمونه‌ها را مرور می‌کنیم.

     ممنوعه؛ سریالی که از همان ابتدا حاشیه‌ساز شد

    سریال «ممنوعه» به کارگردانی امیر پورکیان، یکی از نمونه‌های شناخته‌شده برخورد با شبکه نمایش خانگی است. این مجموعه در سال ۱۳۹۷ منتشر شد و داستان آن به روابط عاطفی، زندگی جوانان، اختلافات خانوادگی و مسائل اجتماعی نسل جدید می‌پرداخت.

    سریال پس از انتشار دو قسمت ابتدایی با دستور توقف مواجه شد. محتوای مرتبط با روابط جوانان و برخی موقعیت‌های بحث‌برانگیز داستانی از جمله مواردی بود که حساسیت‌هایی را برانگیخت.پس از حدود دو ماه و اعمال اصلاحات مورد نظر، انتشار مجموعه از سر گرفته شد. «ممنوعه» از این جهت اهمیت دارد که نشان داد شبکه نمایش خانگی، برخلاف تصور برخی مخاطبان، قرار نیست فضایی کاملاً مستقل از محدودیت‌های تلویزیون رسمی باشد.

    می‌خواهم زنده بمانم؛ وقتی یک نهاد انتظامی به داستان اعتراض کرد

    «می‌خواهم زنده بمانم» به کارگردانی شهرام شاه‌حسینی، یکی از مجموعه‌های پرمخاطب شبکه نمایش خانگی در سال ۱۴۰۰ بود. داستان این سریال در دهه ۱۳۶۰ می‌گذشت و علاوه بر روایت عاشقانه، به برخی مسائل اجتماعی و عملکرد نهادهای انتظامی و امنیتی آن دوره نیز می‌پرداخت.

    در خرداد ۱۴۰۰، انتشار قسمت پانزدهم سریال متوقف شد. علت این اتفاق شکایت و اعتراض معاونت اجتماعی نیروی انتظامی وقت بود.بر اساس گزارش ایران‌وایر، این نهاد مدعی بود که برخی بخش‌های سریال با مصوبات و توافقات قبلی درباره محتوای آن مطابقت ندارد و تصویری نامناسب از عملکرد سازمان‌های انتظامی ارائه می‌کند.

    پخش سریال پس از توقف کوتاهی و انجام رایزنی‌ها از سر گرفته شد. این پرونده از نمونه‌های مهمی است که نشان می‌دهد گاهی حتی نحوه بازنمایی یک نهاد در یک داستان تاریخی و اجتماعی می‌تواند به توقف انتشار یک اثر منجر شود.

     زخم کاری؛ اختلاف کارگردان و نهاد ناظر بر سر ممیزی

    «زخم کاری» به کارگردانی محمدحسین مهدویان، از آثار موفق و پرمخاطب شبکه نمایش خانگی است که در نخستین فصل خود نیز با حاشیه‌های مربوط به ممیزی مواجه شد.

    در تیرماه ۱۴۰۰، انتشار قسمت هفتم فصل اول این مجموعه به دلیل اختلاف میان سازندگان و ساترا با تأخیر مواجه شد. موضوع اصلی، اصلاحاتی بود که نهاد ناظر برای برخی بخش‌های سریال درخواست کرده بود و کارگردان با بخشی از آن‌ها موافق نبود.این اختلاف به فضای رسانه‌ای نیز کشیده شد و مهدویان درباره فشارهای ممیزی موضع‌گیری کرد. در نهایت، پس از حدود پنج روز، قسمت مورد نظر با توافق و تغییرات لازم منتشر شد.اهمیت پرونده «زخم کاری» در این است که اختلاف بر سر ممیزی فقط به محتوای یک صحنه محدود نبود؛ بلکه مسئله اصلی به حدود اختیار کارگردان در روایت داستان و میزان دخالت نهاد ناظر در محصول نهایی مربوط می‌شد.

    جیران؛ توقیفی با ریشه حقوقی، نه اخلاقی

    «جیران» به کارگردانی حسن فتحی، نمونه متفاوتی در میان سریال‌های توقیف‌شده است. این مجموعه تاریخی و عاشقانه در تیرماه ۱۴۰۱ با دستور قضایی متوقف شد؛ اما علت اصلی این اتفاق نه مسائل اخلاقی و نه محتوای سیاسی، بلکه یک اختلاف حقوقی بود.مهرداد غفارزاده، نویسنده و کارگردان، با طرح ادعای سرقت ادبی و شباهت داستانی میان «جیران» و پروژه «آهوی من مارال» از سازندگان سریال شکایت کرد.

    در پی این شکایت، انتشار مجموعه متوقف شد. با گذشت کمتر از دو ماه و صدور دستور قضایی جدید، سریال رفع توقیف شد و پخش آن ادامه پیدا کرد.این پرونده نشان می‌دهد که توقیف آثار نمایشی همیشه ریشه در محدودیت‌های فرهنگی ندارد و اختلافات مربوط به مالکیت فکری و حقوق مؤلف نیز می‌توانند انتشار یک اثر پرهزینه را متوقف کنند.

    روزی روزگاری مریخ؛ توقیفی که کمتر از دو روز طول کشید

    مجموعه کمدی «روزی روزگاری مریخ» به کارگردانی پیمان قاسم‌خانی و محسن چگینی، در تابستان ۱۴۰۱ با یک توقف کوتاه مواجه شد.

    پس از انتشار قسمت نخست، به دلیل نداشتن مجوز نهایی انتشار از ساترا، سریال از خروجی پلتفرم حذف شد. این اتفاق واکنش‌هایی را در فضای رسانه‌ای به دنبال داشت؛ اما مشکل خیلی زود برطرف شد و مجموعه کمتر از دو روز بعد با دریافت مجوز دوباره در دسترس مخاطبان قرار گرفت.این اتفاق نمونه‌ای از تفاوت میان توقیف طولانی‌مدت و توقف اداری انتشار است. گاهی مسئله نه محتوای یک اثر، بلکه تکمیل نشدن فرایندهای قانونی و مجوزهای لازم است.

     شبکه مخفی زنان؛ توقیف‌های طولانی و حساسیت‌های اجتماعی

    «شبکه مخفی زنان» به کارگردانی افشین هاشمی، از نمونه‌های قابل توجه توقیف‌های طولانی در شبکه نمایش خانگی است.

    این مجموعه با فضای تاریخی و طنز اجتماعی خود، به موضوعاتی از جمله جایگاه زنان و مناسبات اجتماعی در دوره‌ای از تاریخ معاصر ایران می‌پرداخت.سریال در جریان انتشار با توقف‌های متعدد و مشکلات مربوط به ممیزی مواجه شد. حساسیت نسبت به برخی موضوعات اجتماعی و سیاسی و اختلاف بر سر اصلاحات مورد نظر ساترا، ادامه پخش آن را دشوار کرد.بر اساس گزارش‌های منتشرشده، در یکی از مقاطع، توقف انتشار حدود ۱۰ ماه به طول انجامید و سرانجام در آبان ۱۴۰۲، ادامه مجموعه با رایزنی‌های انجام‌شده به چرخه انتشار بازگشت.

     سووشون؛ توقیف یک اقتباس ادبی پرهزینه

    «سووشون» به کارگردانی نرگس آبیار، یکی از پروژه‌های مهم اقتباسی شبکه نمایش خانگی است که بر اساس رمان مشهور سیمین دانشور ساخته شده است.این مجموعه پس از انتشار نخستین قسمت در خرداد ۱۴۰۴ با توقف مواجه شد. موضوع مجوزهای قانونی و اختلاف بر سر محتوای منتشرشده، از جمله محورهای اصلی این پرونده بود.گزارش‌هایی نیز درباره اختلاف بر سر حدود ۶۲ ثانیه از محتوای سریال منتشر شد. این اتفاق در کنار توقف انتشار، به مسدود شدن موقت پلتفرم نماوا نیز انجامید و بار دیگر بحث امنیت سرمایه‌گذاری در صنعت نمایش خانگی را مطرح کرد.البته باید توجه داشت که همه این پرونده‌ها به یک شکل به پایان نرسیده‌اند و وضعیت حقوقی و اجرایی هرکدام متفاوت بوده است.

    توقیف «یل» چه تفاوتی با نمونه‌های قبلی دارد؟

    نکته مهم درباره پرونده «یل»، نوع صحنه‌ای است که بهانه توقف انتشار قرار گرفته است. در نمونه‌هایی مانند «ممنوعه»، «می‌خواهم زنده بمانم» و «شبکه مخفی زنان»، موضوعات اجتماعی، سیاسی یا روابط شخصیت‌ها در مرکز اختلاف قرار داشتند. در «جیران» نیز مسئله اساساً حقوقی بود.اما در پرونده «یل»، آنچه رسانه‌ها به‌عنوان علت توقیف معرفی کرده‌اند، یک لحظه عاطفی میان مادر و فرزند است.این تفاوت باعث می‌شود ماجرا از یک اختلاف معمول بر سر ممیزی فراتر برود و پرسشی بنیادی‌تر مطرح کند: آیا نظارت بر آثار هنری باید تا جایی پیش برود که حتی نمایش محبت میان اعضای یک خانواده نیز به موضوعی برای توقف انتشار تبدیل شود؟از طرف دیگر، باید میان نقد تصمیم نظارتی و نادیده گرفتن ضرورت وجود مقررات در حوزه رسانه تفاوت قائل شد. طبیعتاً هر جامعه‌ای می‌تواند برای انتشار آثار نمایشی ضوابطی داشته باشد؛ اما شفافیت این ضوابط، تناسب برخورد با تخلف احتمالی و امکان اعتراض و رسیدگی منصفانه، اهمیت زیادی دارد.پرونده «یل» نیز هنوز باید از نظر سرنوشت نهایی انتشار و احتمال رفع توقیف دنبال شود. با این حال، فارغ از اینکه تصمیم‌گیرندگان چه توضیحی برای این اقدام ارائه می‌کنند، توقف یک مجموعه به دلیل صحنه‌ای از ابراز محبت مادر و فرزند، بحث مهمی درباره تناسب نظارت و آزادی روایت هنری ایجاد کرده است. اگر نمایش یک آغوش مادرانه هم می‌تواند انتشار یک سریال را متوقف کند، سازندگان آثار نمایشی تا کجا می‌توانند به روایت طبیعی روابط انسانی اعتماد داشته باشند؟پاسخ به این پرسش فقط درباره سرنوشت «یل» نیست؛ بلکه به آینده شبکه نمایش خانگی، امنیت شغلی هنرمندان و اعتماد مخاطبانی مربوط می‌شود که انتظار دارند داستان‌هایی را که آغاز کرده‌اند، تا پایان دنبال کنند.

    سینمای ایران سریال
    اشتراک Email Telegram WhatsApp Copy Link
    مقاله قبلیشعرِ بقا در برزخِ تبعید: کالبدشکافی فرم، روان‌کاوی و تخیل رهایی‌بخش در «روباهی زیر ماه صورتی» (A Fox Under a Pink Moon) ساخته مهرداد اسکویی و ثریا اخلاقی
    مقاله بعدی آه از آن هودی سفید | نگاهی به نمایش «تلنگر»، اثر برزو ارجمند و احسان کرمی
    رضا‍ صائمی

    مطالب مرتبط

    شعرِ بقا در برزخِ تبعید: کالبدشکافی فرم، روان‌کاوی و تخیل رهایی‌بخش در «روباهی زیر ماه صورتی» (A Fox Under a Pink Moon) ساخته مهرداد اسکویی و ثریا اخلاقی

    محسن مومن‌زاده

    الگوریتم قصابی و مهندسی سکوت: کالبدشکافی فرم و حقیقت در مستند «نازا» (Naza – 2026)

    محسن مومن‌زاده

    مک کارتیسم، فساد مطبوعات، و دنیای نوآر در «بوی شیرین موفقیت» الکساندر مکندریک

    پرویز جاهد
    نظرتان را به اشتراک بگذارید
    Leave A Reply Cancel Reply

    پیشنهاد سردبیر

    شکستن بت بزرگ | یادداشتی بر فیلم پیرپسر به کارگردانی اکتای براهنی

    دنیای نوآرگونه مسعود کیمیایی | تحلیل مولفه‌های تماتیک و بصری نوآر در سینمای جنایی کیمیایی

    مستند «ترانه» پگاه آهنگرانی: معرفی، واکنش‌ها و تحلیل

    ما را همراهی کنید
    • YouTube
    • Instagram
    • Telegram
    • Facebook
    • Twitter
    پربازدیدترین ها
    Demo
    پربازدیدترین‌ها

    آه از آن هودی سفید | نگاهی به نمایش «تلنگر»، اثر برزو ارجمند و احسان کرمی

    وقتی یک سکانس می‌تواند سرنوشت یک سریال را تغییر دهد | به بهانه توقیف سریال یل

    شعرِ بقا در برزخِ تبعید: کالبدشکافی فرم، روان‌کاوی و تخیل رهایی‌بخش در «روباهی زیر ماه صورتی» (A Fox Under a Pink Moon) ساخته مهرداد اسکویی و ثریا اخلاقی

    پیشنهاد سردبیر

    شکستن بت بزرگ | یادداشتی بر فیلم پیرپسر به کارگردانی اکتای براهنی

    امیرمهدی عسلی

    آن سوی فینچر / درباره فیلم Mank (منک)

    امین نور

    انقلاب به مثابه هیچ / بررسی فیلم باشگاه مبارزه

    پویا جنانی

    مجله تخصصی فینیکس در راستای ایجاد فضایی کاملا آزاد در بیان نظرات، از نویسنده‌ها و افراد حرفه‌ای و شناخته‌شده در زمینه‌های تخصصیِ سینما، ادبیات، اندیشه، نقاشی، تئاتر، معماری و شهرسازی شکل گرفته است.
    این وبسایت وابسته به مرکز فرهنگی هنری فینیکس واقع در تورنتو کانادا است. لازم به ذکر است که موضع‌گیری‌های نویسندگان کاملاً شخصی است و فینیکس مسئولیتی در قبال مواضع ندارد.
    حقوق کلیه مطالب برای مجله فرهنگی – هنری فینیکس محفوظ است. نقل مطالب با ذکر منبع بلامانع است.

    10 Center Ave, Unit A Second Floor, North York M2M 2L3
    • Home

    Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.