Close Menu
مجله تخصصی فینیکسمجله تخصصی فینیکس

    Subscribe to Updates

    Get the latest creative news from FooBar about art, design and business.

    What's Hot

    هنر بعد از فاجعه مظلوم نیست | نگاهی به برنامه‌ی مسابقه‌ی خوانندگی «صحنه» و معنای واژگون هنر و شادی در سرزمین فاجعه

    آه از آن هودی سفید | نگاهی به نمایش «تلنگر»، اثر برزو ارجمند و احسان کرمی

    وقتی یک سکانس می‌تواند سرنوشت یک سریال را تغییر دهد | به بهانه توقیف سریال یل

    Facebook X (Twitter) Instagram Telegram
    Instagram YouTube Telegram Facebook X (Twitter)
    مجله تخصصی فینیکسمجله تخصصی فینیکس
    • خانه
    • سینما
      1. نقد فیلم
      2. جشنواره‌ها
      3. یادداشت‌ها
      4. مصاحبه‌ها
      5. سریال
      6. مطالعات سینمایی
      7. فیلم سینمایی مستند
      8. ۱۰ فیلم برتر سال ۲۰۲۴
      9. همه مطالب

      اخلاقِ نگاه در ضیافت سرمایه: بازخوانی فرم و معنا در «عشقِ ممکن» (Possible Love – 2026) ساخته لی چانگ-دونگ

      ۱۹ آبان , ۱۴۰۵

      سالمندستیزی؛ نفرت از آینده خویشتن | خوانشی جامعه‌شناختی از فیلم «ملکه در دریا» (Queen at Sea – 2026) ساخته لنس همر

      ۱۸ آبان , ۱۴۰۵

      هاضمه‌ی دوران | یادداشتی بر دیگِر (Digger) ساخته‌ی الخاندرو گونزالز ایناریتو

      ۱۳ آبان , ۱۴۰۵

      سیاستِ تصویر در آینه سقوط اخلاقی؛ خوانشی انتقادی از «پرتوها و سایه‌ها» (The Rays and Shadows) ساخته خاویر ژیانوُلی

      ۱۲ آبان , ۱۴۰۵

      ویناله: «کنتس خون»؛ خون‌آشام زنانه

      ۷ آبان , ۱۴۰۵

      «مرز»؛ از عشق تا انتقام

      ۵ مهر , ۱۴۰۵

      گفت‌و‌گوی اختصاصی محمد عبدی با تونی سرویلو؛ «امیدوارم نقش‌هایم با هم متفاوت باشند»

      ۲۹ شهریور , ۱۴۰۵

      «نیاکان عزیز، بگذارید عبور کنیم»؛ لاو دیاز و مذهب

      ۲۸ شهریور , ۱۴۰۵

      هنر بعد از فاجعه مظلوم نیست | نگاهی به برنامه‌ی مسابقه‌ی خوانندگی «صحنه» و معنای واژگون هنر و شادی در سرزمین فاجعه

      ۲۸ آبان , ۱۴۰۵

      «مینوتور»؛ تلخی‌های بی‌پایان زندگی

      ۱۸ آبان , ۱۴۰۵

      پنج نامه‌ی کوتاه به ترانه علیدوستی

      ۱۶ آبان , ۱۴۰۵

      تحلیل فیلم «تو به اینجا تعلق نداری» (فلورین شِربان، ۲۰۲۶): تجلی نوین آسیب‌های طبقاتی در سینمای اروپای شرقی

      ۱ آبان , ۱۴۰۵

       دوربین شیئی است بدترکیب یا خداگونه؟ | گفت‌وگویی با راس مک‌الوی و پیوندی میان سه نسل

      ۷ آبان , ۱۴۰۵

      گفت‌و‌گوی اختصاصی محمد عبدی با تونی سرویلو؛ «امیدوارم نقش‌هایم با هم متفاوت باشند»

      ۲۹ شهریور , ۱۴۰۵

      آنچه بر زنان خواننده در ایران می‌گذرد، شر محض است | زن، زندگی، آزادی، راه بی‌بازگشت: هانا کامکار

      ۲۷ آذر , ۱۴۰۴

      گفت‌و‌گوی اختصاصی محمد عبدی با بلا تار؛ راز و رمز جهان سیاه و سفید 

      ۱۳ آذر , ۱۴۰۴

      وقتی یک سکانس می‌تواند سرنوشت یک سریال را تغییر دهد | به بهانه توقیف سریال یل

      ۲۷ آبان , ۱۴۰۵

      زنانی که نه قهرمان‌اند و نه قربانی | نگاهی به شخصیت‌های زن آثار آیدا پناهنده به بهانه‌ی شروع سریال «سرخ و سیاه» به نویسندگی و کارگردانی او

      ۸ آبان , ۱۴۰۵

      چه کسی حوا را شرور کرد؟ | بازخوانی زن، گناه و آزادی در سریال «شرق بهشت»

      ۳۰ مهر , ۱۴۰۵

      نفرین قابیل و رستاخیزِ لیلیت | کالبدشکافی روانکاوانه مینی‌سریال «شرق بهشت» (East of Eden – 2026) اثر زوئی کازان

      ۲۳ مهر , ۱۴۰۵

      سینمای تینتو براس؛ اروتیسم رهایی‌بخش یا پورنوگرافی و ابژه ساختن بدن زنانه

      ۱۷ آبان , ۱۴۰۵

      بنده‌ی خدا؛ روایت انزوا و خشونت از صفحه تا پرده

      ۱۰ آبان , ۱۴۰۵

      فلسفه انتظار در سینما | هایدگر و زمان به مثابه امکان

      ۲۶ مرداد , ۱۴۰۵

      سینما در دوراهی انسان و ماشین

      ۳ تیر , ۱۴۰۵

      شعرِ بقا در برزخِ تبعید: کالبدشکافی فرم، روان‌کاوی و تخیل رهایی‌بخش در «روباهی زیر ماه صورتی» (A Fox Under a Pink Moon) ساخته مهرداد اسکویی و ثریا اخلاقی

      ۲۶ آبان , ۱۴۰۵

      الگوریتم قصابی و مهندسی سکوت: کالبدشکافی فرم و حقیقت در مستند «نازا» (Naza – 2026)

      ۲۴ آبان , ۱۴۰۵

      نازا؛ دستور زبان کشتار | تأملی بر مستندی درباره زبان و سازوکارهای پنهان کشتار در غزه

      ۲۱ آبان , ۱۴۰۵

      پاتریشیو گوزمن؛ روایتگر حافظۀ خونین و زخمی یک ملت

      ۲۹ شهریور , ۱۴۰۵

      هنر بعد از فاجعه مظلوم نیست | نگاهی به برنامه‌ی مسابقه‌ی خوانندگی «صحنه» و معنای واژگون هنر و شادی در سرزمین فاجعه

      ۲۸ آبان , ۱۴۰۵

      آه از آن هودی سفید | نگاهی به نمایش «تلنگر»، اثر برزو ارجمند و احسان کرمی

      ۲۷ آبان , ۱۴۰۵

      وقتی یک سکانس می‌تواند سرنوشت یک سریال را تغییر دهد | به بهانه توقیف سریال یل

      ۲۷ آبان , ۱۴۰۵

      شعرِ بقا در برزخِ تبعید: کالبدشکافی فرم، روان‌کاوی و تخیل رهایی‌بخش در «روباهی زیر ماه صورتی» (A Fox Under a Pink Moon) ساخته مهرداد اسکویی و ثریا اخلاقی

      ۲۶ آبان , ۱۴۰۵

      هنر بعد از فاجعه مظلوم نیست | نگاهی به برنامه‌ی مسابقه‌ی خوانندگی «صحنه» و معنای واژگون هنر و شادی در سرزمین فاجعه

      ۲۸ آبان , ۱۴۰۵

      وقتی یک سکانس می‌تواند سرنوشت یک سریال را تغییر دهد | به بهانه توقیف سریال یل

      ۲۷ آبان , ۱۴۰۵

      شعرِ بقا در برزخِ تبعید: کالبدشکافی فرم، روان‌کاوی و تخیل رهایی‌بخش در «روباهی زیر ماه صورتی» (A Fox Under a Pink Moon) ساخته مهرداد اسکویی و ثریا اخلاقی

      ۲۶ آبان , ۱۴۰۵

      الگوریتم قصابی و مهندسی سکوت: کالبدشکافی فرم و حقیقت در مستند «نازا» (Naza – 2026)

      ۲۴ آبان , ۱۴۰۵
    • ادبیات
      1. نقد و نظریه ادبی
      2. تازه های نشر
      3. داستان
      4. گفت و گو
      5. همه مطالب

      آیا چیزی به اسم شاهنامه به نثر روان وجود دارد؟

      ۲۳ آبان , ۱۴۰۵

      راشومون؛ روایت‌هایی که از خودمان می‌سازیم | درباره‌ی اقتباس آکیرا کوروساوا از دو داستان آکوتاگاوا

      ۱۹ آبان , ۱۴۰۵

      گل سرخی روی تل تاپاله؛ درباره‌ی رمان خانواده‌ی پاسکوآل دوآرته

      ۱۶ آبان , ۱۴۰۵

      بنده‌ی خدا؛ روایت انزوا و خشونت از صفحه تا پرده

      ۱۰ آبان , ۱۴۰۵

      چشم برجک: وقتی رمان پلیسی وارد جهان ژاندارمری ایران می‌شود

      ۹ شهریور , ۱۴۰۵

      ایران و ایرانی از چشم روزنامه‌نگاران آمریکایی

      ۱۱ تیر , ۱۴۰۵

      جادوی روایتگری در رمان کوتاه «بدرودها» نوشته‌ی خوآن کارلوس اونتی

      ۱۶ مرداد , ۱۴۰۴

      بررسی فمنیستی رمان «گوگرد» نوشته‌ی عطیه عطارزاده

      ۱۰ خرداد , ۱۴۰۴

      کلید | داستان کوتاه از ایزاک بشویس سینگر (از مجموعه‌ی بهترین داستان‌های قرن بیستم به کوشش جان آپدایک)

      ۱۷ مهر , ۱۴۰۵

      پارک نیاوران | داستان کوتاه از بی‌تا ملکوتی

      ۲۲ مرداد , ۱۴۰۵

      «پناه بر ادبیات» | مقاله-قصه‌ای بر طاقت‌گری در زمانه‌ی سیاهی و واماندگی

      ۹ مرداد , ۱۴۰۵

      از کجا زنگ می‌زنم | داستان کوتاه از ریموند کارور

      ۲۷ تیر , ۱۴۰۵

      ایران و ایرانی از چشم روزنامه‌نگاران آمریکایی

      ۱۱ تیر , ۱۴۰۵

      جادویی از جنس واقعیت، حقیقتی از جنس تخیل

      ۲۰ اسفند , ۱۴۰۴

      گفتگو با مهدی گنجوی درباره تصحیح نسخۀ جدید کتاب «هزار و یکشب»

      ۲۴ شهریور , ۱۴۰۴

      اعتماد بین سینماگر و نویسنده از بین رفته است | گفتگو با شیوا ارسطویی

      ۲۴ اسفند , ۱۴۰۳

      آیا چیزی به اسم شاهنامه به نثر روان وجود دارد؟

      ۲۳ آبان , ۱۴۰۵

      راشومون؛ روایت‌هایی که از خودمان می‌سازیم | درباره‌ی اقتباس آکیرا کوروساوا از دو داستان آکوتاگاوا

      ۱۹ آبان , ۱۴۰۵

      گل سرخی روی تل تاپاله؛ درباره‌ی رمان خانواده‌ی پاسکوآل دوآرته

      ۱۶ آبان , ۱۴۰۵

      بنده‌ی خدا؛ روایت انزوا و خشونت از صفحه تا پرده

      ۱۰ آبان , ۱۴۰۵
    • تئاتر
      1. تاریخ نمایش
      2. گفت و گو
      3. نظریه تئاتر
      4. نمایش روی صحنه
      5. همه مطالب

      تئاتر با عشق آغاز می‌شود | نگاهی به حضور محمود دولت‌آبادی در تئاتر ایران

      ۲۱ تیر , ۱۴۰۴

      آنچه بر زنان خواننده در ایران می‌گذرد، شر محض است | زن، زندگی، آزادی، راه بی‌بازگشت: هانا کامکار

      ۲۷ آذر , ۱۴۰۴

      گفتگو با فرخ غفاری دربارۀ جشن هنر شیراز، تعزیه و تئاتر شرق و غرب

      ۲۸ آذر , ۱۴۰۳

      جایگاه بهرام بیضایی در تئاتر و سینمای مدرن در ایران

      ۱۰ دی , ۱۴۰۴

      جسارت در کشف قلمروهای تازه اجرایی در دو اجرای مهیار جوادی‌ها

      ۱۶ آذر , ۱۴۰۴

      فرانتس زاور کروتس، صدای مردم فلاکت‌زده و خاموش

      ۳ آذر , ۱۴۰۴

      جشن نور و شعر و سکون در دنیای نابغه‌ی تئاتر تجربی جهان | نگاهی کوتاه به دنیای تئاتری رابرت ویلسون

      ۲۶ مرداد , ۱۴۰۴

      آه از آن هودی سفید | نگاهی به نمایش «تلنگر»، اثر برزو ارجمند و احسان کرمی

      ۲۷ آبان , ۱۴۰۵

      نگاهی به نمایش «آرزوهای کوچک»؛ میان تراژدی کودکی، موسیقی و امید به بازپس‌گیری زندگی

      ۲۵ آبان , ۱۴۰۵

      «بایکوت»؛ وقتی هنر به جرم ایستادن در برابر جریان مسلط حذف می‌شود | نگاهی به کنسرت‌نمایش «بایکوت» به کارگردانی علی اصغری

      ۲۲ آبان , ۱۴۰۵

      مرگ در می‌زند؛ این بار در خانه یک ایرانی | نگاهی به نمایش «قبض روح» به کارگردانی علی احمدی

      ۱۴ آبان , ۱۴۰۵

      آه از آن هودی سفید | نگاهی به نمایش «تلنگر»، اثر برزو ارجمند و احسان کرمی

      ۲۷ آبان , ۱۴۰۵

      نگاهی به نمایش «آرزوهای کوچک»؛ میان تراژدی کودکی، موسیقی و امید به بازپس‌گیری زندگی

      ۲۵ آبان , ۱۴۰۵

      «بایکوت»؛ وقتی هنر به جرم ایستادن در برابر جریان مسلط حذف می‌شود | نگاهی به کنسرت‌نمایش «بایکوت» به کارگردانی علی اصغری

      ۲۲ آبان , ۱۴۰۵

      مرگ در می‌زند؛ این بار در خانه یک ایرانی | نگاهی به نمایش «قبض روح» به کارگردانی علی احمدی

      ۱۴ آبان , ۱۴۰۵
    • نقاشی
      1. آثار ماندگار
      2. گالری ها
      3. همه مطالب

      پیکاسو/ بیکن؛ دو غول قرن بیستم

      ۱۵ آبان , ۱۴۰۵

      سلیمان میناسیان و نقاشی با نور

      ۱۰ آبان , ۱۴۰۵

      دیوید هاکنی، هنرمند پیشگام بریتانیایی که با نقاشی‌های استخرها و پرتره‌هایش شهرت جهانی یافت، در ۸۸ سالگی درگذشت

      ۲۳ خرداد , ۱۴۰۵

      پیکاسو؛ از دل رقص تا نقاشی روی بوم

      ۴ مهر , ۱۴۰۴

      پیکاسو/ بیکن؛ دو غول قرن بیستم

      ۱۵ آبان , ۱۴۰۵

      آنیش کاپور؛ پتکی که بر سر ما فرود می‌آید

      ۱۶ مهر , ۱۴۰۵

      پیکاسو؛ از دل رقص تا نقاشی روی بوم

      ۴ مهر , ۱۴۰۴

      من لئونور فینی‌ هستم

      ۱۶ تیر , ۱۴۰۴

      پیکاسو/ بیکن؛ دو غول قرن بیستم

      ۱۵ آبان , ۱۴۰۵

      سلیمان میناسیان و نقاشی با نور

      ۱۰ آبان , ۱۴۰۵

      آنیش کاپور؛ پتکی که بر سر ما فرود می‌آید

      ۱۶ مهر , ۱۴۰۵

      دیوید هاکنی، هنرمند پیشگام بریتانیایی که با نقاشی‌های استخرها و پرتره‌هایش شهرت جهانی یافت، در ۸۸ سالگی درگذشت

      ۲۳ خرداد , ۱۴۰۵
    • موسیقی
      1. آلبوم های روز
      2. اجراها و کنسرت ها
      3. مرور آثار تاریخی
      4. همه مطالب

      کابوس‌ها به مثابه امتداد بیداری: سیزدهمین سوگنامه کاتاتونیا (Katatonia)

      ۲۸ مرداد , ۱۴۰۴

      در فاصله‌ای دور از زمین | تحلیل جامع آلبوم The Overview اثر استیون ویلسون

      ۱۷ فروردین , ۱۴۰۴

      گرمی ۲۰۲۵ | وقتی موسیقی زیر سایه انتقادات و مصالحه قرار می‌گیرد

      ۱۲ اسفند , ۱۴۰۳

      دریم تیتر و Parasomnia:  یک ادیسه‌ی صوتی در ناخودآگاه ما

      ۲ اسفند , ۱۴۰۳

      چه کسی از موسیقیِ هوش مصنوعی می‌ترسد؟

      ۳۰ شهریور , ۱۴۰۵

      پینا باوش؛ ۴۷ سال بعد

      ۲۲ فروردین , ۱۴۰۵

      شنبه‌ی مقدس (سبث)، شیطان‌پرستی و درخشش‌های انفرادی: ۱۰ اجرای برتر آزی آزبورن

      ۱ مرداد , ۱۴۰۴

      وودستاک: اعتراضی فراتر از زمین‌های گلی

      ۲۳ دی , ۱۴۰۳

      کیمیاگر و شاهزاده تاریکی: چگونه شارون آزبورن افسانه آزی را ساخت

      ۱۱ شهریور , ۱۴۰۴

      شنبه‌ی مقدس (سبث)، شیطان‌پرستی و درخشش‌های انفرادی: ۱۰ اجرای برتر آزی آزبورن

      ۱ مرداد , ۱۴۰۴

      چرا ما می­‌خواهیم باور کنیم که جیم موریسون هنوز زنده است؟

      ۱۸ فروردین , ۱۴۰۴

      زناکیس و موسیقی

      ۲۷ دی , ۱۴۰۳

      چه کسی از موسیقیِ هوش مصنوعی می‌ترسد؟

      ۳۰ شهریور , ۱۴۰۵

      به یاد آوردن، مهم‌ترین کنش تاریخی است | پدیده‌ی «تخریب خاطرات خوش»؛ به بهانه‌ی بازگشت محسن نامجو به ایران

      ۸ شهریور , ۱۴۰۵

      پینا باوش؛ ۴۷ سال بعد

      ۲۲ فروردین , ۱۴۰۵

      آنچه بر زنان خواننده در ایران می‌گذرد، شر محض است | زن، زندگی، آزادی، راه بی‌بازگشت: هانا کامکار

      ۲۷ آذر , ۱۴۰۴
    • معماری

      امر روزمره‌ی قدسی: استودیو جیبلی و آیینِ بازگشت به خانه | بخش دوم

      ۵ آبان , ۱۴۰۵

      امر روزمره‌ی قدسی: استودیو جیبلی و آیینِ بازگشت به خانه | بخش اول

      ۱۴ مهر , ۱۴۰۵

      کیوان خسروانی، هنرمندی که گذشته را به آینده دوخت

      ۲۲ شهریور , ۱۴۰۵

      معماری؛ تجربه‌ای با هفت حس

      ۱۷ شهریور , ۱۴۰۵

      مابین خطوط: تخیل شاعرانه و معماری‌ای که ما را تکان می‌دهد | بخش پایانی

      ۳ شهریور , ۱۴۰۵
    • اندیشه

      قدرت سرکوب و اراده آزادی؛ وقتی تاریخ از پایان سلطه می‌گوید

      ۱۱ آبان , ۱۴۰۵

      کیوان خسروانی، هنرمندی که گذشته را به آینده دوخت

      ۲۲ شهریور , ۱۴۰۵

      به یاد آوردن، مهم‌ترین کنش تاریخی است | پدیده‌ی «تخریب خاطرات خوش»؛ به بهانه‌ی بازگشت محسن نامجو به ایران

      ۸ شهریور , ۱۴۰۵

      خودمختاری؛ آنچه جامعه ایران بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز دارد | نگاهی به اندیشه‌های کاستوریادیس

      ۱۲ مرداد , ۱۴۰۵

      شهر، پرسه، تخیل؛ تأملی بر «عشق در بعدازظهر»

      ۸ تیر , ۱۴۰۵
    • پرونده‌های ویژه
      1. پرونده شماره ۱
      2. پرونده شماره ۲
      3. پرونده شماره ۳
      4. پرونده شماره ۴
      5. پرونده شماره ۵
      6. همه مطالب

      دموکراسی در فضای شهری و انقلاب دیجیتال

      ۲۱ خرداد , ۱۳۹۹

      دیجیتال: آینده یک تحول

      ۱۲ خرداد , ۱۳۹۹

      رابطه‌ی ویدیوگیم و سینما؛ قرابت هنر هفت و هشت

      ۱۲ خرداد , ۱۳۹۹

      Videodrome و مونولوگ‌‌هایی برای بقا

      ۱۲ خرداد , ۱۳۹۹

      مسیح در سینما / نگاهی به فیلم مسیر سبز

      ۱۵ مرداد , ۱۳۹۹

      آیا واقعا جویس از مذهب دلسرد شد؟

      ۱۵ مرداد , ۱۳۹۹

      بالتازار / لحظه‌ی لمس درد در اتحاد با مسیح!

      ۱۵ مرداد , ۱۳۹۹

      آخرین وسوسه شریدر

      ۱۵ مرداد , ۱۳۹۹

      هنرمند و پدیده‌ی سینمای سیاسی-هنر انقلابی

      ۱۲ مهر , ۱۳۹۹

      پایان سینما: گدار و سیاست رادیکال

      ۱۲ مهر , ۱۳۹۹

      گاوراس و خوانش راسیونالیستی ایدئولوژی

      ۱۲ مهر , ۱۳۹۹

      انقلاب به مثابه هیچ / بررسی فیلم باشگاه مبارزه

      ۱۲ مهر , ۱۳۹۹

      پورن‌مدرنیسم: الیگارشی تجاوز

      ۲۱ بهمن , ۱۳۹۹

      بازنمایی تجاوز در سینمای آمریکا

      ۲۱ بهمن , ۱۳۹۹

      تصویر تجاوز در سینمای جریان اصلی

      ۲۱ بهمن , ۱۳۹۹

      آیا آزارگری جنسی پایانی خواهد داشت؟

      ۲۱ بهمن , ۱۳۹۹

      سیاست‌های سینما و جشنواره‌های ایرانی

      ۳۱ تیر , ۱۴۰۰

      خدمت و خیانت جشنواره‌ها

      ۳۱ تیر , ۱۴۰۰

      اوج و حضیض در یک ژانر / فیلم کوتاه ایرانی در جشنواره‌های خارجی

      ۳۱ تیر , ۱۴۰۰

      درباره حضور فیلم‌های محمد رسول اف در جشنواره‌های خارجی

      ۳۱ تیر , ۱۴۰۰

      سیاست‌های سینما و جشنواره‌های ایرانی

      ۳۱ تیر , ۱۴۰۰

      اوج و حضیض در یک ژانر / فیلم کوتاه ایرانی در جشنواره‌های خارجی

      ۳۱ تیر , ۱۴۰۰

      درباره حضور فیلم‌های محمد رسول اف در جشنواره‌های خارجی

      ۳۱ تیر , ۱۴۰۰

      ناشاد در غربت و وطن / جعفر پناهی و حضور در جشنواره‌های جهانی

      ۳۱ تیر , ۱۴۰۰
    • ستون آزاد

      مرز میان «آرمان‌گرایی شخصی» و «تعدی به زیست‌جهان دیگری»

      ۱۳ خرداد , ۱۴۰۵

      «هر دم گویی به سنگ منجلیقم می‌کوبند»

      ۲۲ بهمن , ۱۴۰۴

      پیتر واتکینز و سینمای مقاومت

      ۱۹ آبان , ۱۴۰۴

      اعترافات آرتیست ریدر

      ۸ مهر , ۱۴۰۴

      آرتیست ریدر و نبرد حماسی آبادان

      ۳۱ شهریور , ۱۴۰۴
    • گفتگو

      ساندنس ۲۰۲۵ | درخشش فیلم‌های ایرانی «راه‌های دور» و «چیزهایی که می‌کُشی»

      ۱۳ بهمن , ۱۴۰۳

      روشنفکران ایرانی با دفاع از «قیصر» به سینمای ایران ضربه زدند / گفتگو با آربی اوانسیان (بخش دوم)

      ۲۸ شهریور , ۱۴۰۳

      علی صمدی احدی و ساخت هفت روز: یک گفتگو

      ۲۱ شهریور , ۱۴۰۳

      «سیاوش در تخت جمشید» شبیه هیچ فیلم دیگری نیست / گفتگو با آربی اُوانسیان (بخش اول)

      ۱۴ شهریور , ۱۴۰۳

      مصاحبه اختصاصی با جهانگیر کوثری، کارگردان فیلم «من فروغ هستم» در جشنواره فیلم کوروش

      ۲۸ مرداد , ۱۴۰۳
    • درباره ما
    مجله تخصصی فینیکسمجله تخصصی فینیکس
    سینما یادداشت‌ها

    هنر بعد از فاجعه مظلوم نیست | نگاهی به برنامه‌ی مسابقه‌ی خوانندگی «صحنه» و معنای واژگون هنر و شادی در سرزمین فاجعه

    بی‌تا ملکوتیبی‌تا ملکوتی۲۸ آبان , ۱۴۰۵
    اشتراک گذاری Email Telegram WhatsApp
    برنامه صحنه
    اشتراک گذاری
    Email Telegram WhatsApp

    تئودور آدورنو، فیلسوف و جامعه‌شناس شهیر آلمانی که خود تجربه‌ی دو جنگ جهانی، هولوکاست، سرکوب، کشتار و تبعید را از سر گذرانده بود، در یکی از معروف‌ترین و تکان دهنده‌‌ی ترین جملات نقد ادبی و تاریخی خود می‌گوید: «شعر نوشتن پس از آشویتس، بربریت است.» در نگاه نخست به معنای این جمله‌ی هولناک، به نظر می‌رسد آدورنو حکمی علیه شعر داده باشد؛ گویی پس از کشتار میلیون‌ها انسان در جریان هولوکاستی که توسط نازی‌های آلمان به وقوع پیوست، دیگر هیچ شاعری حق ندارد از عشق، طبیعت، زیبایی یا زندگی بنویسد و شعر و ترانه و لذت و شادی ممنوع است. اما آن چیزی که او چند دهه‌ی پیش مطرح کرد، پیچیده‌تر از این حرف‌ها بود. آدورنو سعی داشت این پرسش بنیادی را مطرح کند: چگونه می‌توان پس از وقوع شرارتی چنین عظیم، همچنان به فرهنگ، زیبایی و هنر اعتماد کرد؟

    این جمله در مقاله‌ای به نام :«نقد فرهنگ و جامعه» در سال ۱۹۴۹، نوشته و در سال ۱۹۵۱ در آلمان منتشر شده است. اما بیشتر از هر زمان دیگری، بعد از وقوع هولوکاست در اورپا، در شرایط امروز ایران، مصداق پیدا کرده است. در سرزمینی که اکثریت مردم تحت سرکوب شدید هستند، کوچک‌ترین اعتراض صلح‌آمیزی با گلوله و یا طناب دار پاسخ داده می‌شود. فقر و مشکلات اقتصادی، کمر جامعه را شکسته و هر شب تعداد بیشتری از مردم، با شکم گرسنه به خواب می‌روند. در سرزمینی که در طول نیم قرن هزاران نفر در زندان‌ها و در خیابان‌ها قتل‌عام شده‌اند، میلیون‌ها نفر به اجبار کوچانده شدند و سالها درگیر جنگ بوده و همچنان خطر جنگ مردمانش را تهدید می‌کند، در کشوری که بر اساس قوانین شرع اسلام پدر حق دارد فرزندش را بکشد چون «ولی دم» است و در نهایت مدت کوتاهی در زندان بماند و بعد آزاد شود، در کشوری که زن، ملک مرد محسوب شده و به اسم غیرت و مردانگی، هر روز دختر و زنی به قتل می‌رسد، بله در چنین جایی همه چیز معنایی واژگون دارد.

    در شرایط امروز ایران، چه نقدی می‌شود بر سینما، تئاتر، ادبیات و شعر نوشت؟ چطور می توان یک مسابقه‌‌ی مثلا آواز و خوانندگی را بررسی کرد؟ اصلا کدام مسابقه‌ی خوانندگی که نصف مردم آن کشور امکان شرکت در آن را ندارند؟ وقتی زنان بسیاری به خاطر آوازخواندن در محافل عمومی و یا صفحات اجتماعی و اینترنت، بازداشت، بازجویی و زندانی شده‌اند؟ این مسابقه چقدر اعتبار دارد و چقدر در آن اخلاقیات، شرف و انسانیت رعایت شده است؟

    به تازگی برنامه‌ای در شبکه‌ی نمایش خانگی «فیلیمو» با پولی گزاف و میلیاردی تهیه شده است به نام «صحنه» به میزبانی «فرزاد فرزین» خواننده و بازیگر. در شروع قسمت اول ده ها نفر با پوشش دلخواه و البته شال نازکی بر سر، ترانه‌ی معروفی به نام «قصه‌ی عشق» را از «ابی» خواننده مشهور ایرانی خارج از ایران، همخوانی می‌کنند. پخش این قسمت، جنجال زیادی را در شبکه‌های اجتماعی برانگیخت. اکثریت مخاطبان به هم‌زمانی پخش آن را با سالگرد کشتار خونین آبان ۹۸، نقد داشتند و اقلیتی هم با عنوان چرا با شادی مردم مخالفید، شروع کردند به نوشتن نقد و یادداشت، بدون آن که ابتدا رجوع کنند به ابتدایی ترین حق و حقوق نه مردم سوگوار و عزیز از دست داده، که به حق و حقوق آن هنرمندانی که بدون اجازه از آنان، اثر هنری‌شان دارد به حراج می‌رود. درست است که جمهوری اسلامی، حق کپی رایت را به رسمیت نمی‌شناسد، اما تک تک کسانی که این برنامه را ساخته و یا در آن شرکت کرده‌اند، مجری و داوران‌اش، در نقض حقوق هنرمندانی که این ترانه را ساخته‌اند، شریک‌اند و در نهایت یک روزی باید به هنرمندان اصلی آن، برای زیر پا گذاشتن حق و حقوق‌شان پاسخ دهند. دوستان تهیه کننده‌ای که میلیاردها تومان خرج این برنامه‌ی کاملا کپی شده از ورژن خارجی آن، کرده‌اند و احیانا میلیاردها تومان برای ساخت آن به جیب می‌زنند، یادشان باشد که این کار به نوعی دزدی است.

    «ابراهیم حامدی» یا همان ابی، خواننده‌ی محبوب و مردمی با صدایی که میلیون‌ها ایرانی در طی ده‌ها سال با آن خاطره ساخته‌اند، چهل و هشت سال است که در کشور خودش، اجازه‌ی خوانندگی و یا حتی حضور ندارد. «محمد نجوکی»، آهنگساز ترانه‌ی «قصه‌ی عشق» هم چهار دهه است که تبعیدی است و امکان فعالیت در کشورش را ندارد و «لیلا کسری» ترانه‌سرای توانا و خلاق ایرانی، در سال ۱۳۶۸، در غربت و در حالیکه تنها ۵۰ سال داشت، چشم از جهان فرو بست. او برای بسیاری از خوانندگان معروف ایرانی، قبل و بعد از انقلاب، ترانه سروده، از جمله برای تعداد زیادی از ترانه‌های بانو «هایده»، با آن صدای جادویی‌اش که او هم نتواست غربت را تاب بیاورد و در ۴۷ سالگی پرکشید. ماجرا را از هر طرف که نگاه کنی «گروتسک» است. یک زمانی داشتن نوار کاستی از این هنرمندان جرم بود و اگر به دست گشت‌های ارشاد می‌افتادی، زندان و شلاق منتظرت بودند. زمانی، برای بد حجابی به صورت زنان در ایران اسید می‌پاشیدند، زمانی نه چندان دور، مهسا ژینا امینی را به خاطر حجابی که کم رعایت شده بود اما خیلی بیشتر از آدم‌های داخل این شوی نمایشی «ما همه خوبیم»، بود، به قتل رساندند. هزاران زن و مرد در همین چهار سالی که گذشت، به خاطر مطالبه ابتدایی‌ترین حقوق‌شان با گلوله‌های جنگی کشته شده‌اند، اعدام شده‌اند، نابینا و بدون دست و پا شدند، شکنجه شده‌اند، بهشان تجاوز شده، سالهاست که زندانی‌اند. آیا نقد این نمایش مبتذل که به خون‌های جاری در خیابان‌های کشور، دهن کجی می‌کند، مخالفت با شادی مردم است؟ قضاوت را به خوانندگان این متن واگذار می‌کنم.

    سال‌های سال، منتقد و متخصص و سیاست‌گذار و حتی بعضی از خود هنرمندانی که اعتبار خود را از قبل از انقلاب داشتند، پشت هر تریبونی حنجره می‌درانیدند که هنر قبل از انقلاب مبتذل بوده و ال بوده و بل بوده است. اما در تمام این سالها، هر هنرمند و هنرنابلدی، چنگ زده است به همان موسیقی، به همان سنت سینمایی، به همان ترانه‌ها وبه همان خوانندگان و هنرمندانی که به خاطر «مبتذل بودن» خانه نشین شدند، اموال‌شان مصادره شد، فراری و بی‌خانمان شدند و یا در تبعید خاموش شدند. از فیلمی که متعلق به سینمای کمدی است، که باید گفت سینمای اغلب شوخی‌های پایین تنه‌ای جنسی نفرت‌انگیز، تا فیلمی که متعلق به سینمای روشنفکری و الیت جامعه است، بیشترشان همچنان از همان ترانه‌هایی استفاده می‌کنند که قبل از انقلاب تولید و منتشر شده‌اند. و این خودش گروتسکی بزرگ‌تر و هولناک‌تر است.

    آلمان سرزمین گوته، بتهوون، کانت و هگل بود؛ اما همین جامعه به یکی از مراکز سازمان‌دهی نسل‌کشی تبدیل شد. ایران سرزمین خیام و بوعلی سینا و فردوسی و نیما و فروغ و اخوان است، اما در روز روشن، آدم می‌کشند، اعدام می‌کنند، قوانین زمان بربریت حاکم است، دختری ۱۶ ساله، تنها به دلیل ظن رابطه با پسری، توسط پدرش از طبقه‌ی پنجم به پایین پرت می‌شود و قاتل بالای سر جسد دختر، نماز می‌خواند، اما هنوز هستند که معتقدند، با اثر دزدی هنرمندان تبعیدی، و در برنامه‌ای که زنان در آن نمی توانند آواز بخوانند، می‌توان شاد بود، آواز خواند و قر داد. از رنج انسان‌ها، کالایی زیبا ساختن و کلاغ را جای قناری رنگ کردن و آن را با بهای گزاف فروختن، همان نکته‌ی آدورنو بود که هنوز فهم آن برای برخی از ایرانیان دشوار است، حتی اگر آن ایرانی، خود را منتقد سینما و ادبیات و وضع موجود فضای هنری و اجتماعی کشورش بداند. آدورنو نمی‌خواست رنج قربانیان به چیزی تبدیل شود که فرهنگ آن را مصرف کند و سپس به زندگی عادی بازگردد. از این منظر، حتی شعر و هنر هم پس از فاجعه، دیگر نمی‌تواند کاملاً معصوم باشد. چه برسد به سیرکی به اسم برنامه‌ی «صحنه».

    تلویزیون
    اشتراک Email Telegram WhatsApp Copy Link
    مقاله قبلیآه از آن هودی سفید | نگاهی به نمایش «تلنگر»، اثر برزو ارجمند و احسان کرمی
    بی‌تا ملکوتی

    بی‌تا ملکوتی، متولد ۱۳۵۲، تهران  فارغ التحصیل رشته‌ی تئا‌تر (نمایشنامه نویسی) دانشکده‌ی هنر و معماری دانشگاه آزاد تهران است. فعالیت در مطبوعات ایران به عنوان منتقد تئا‌تر از سال ۱۳۷۶ تا ۱۳۸۴را در کارنامه دارد. از سال ۱۳۷۲نوشتن شعر و داستان کوتاه را به صورت جدی آغاز کرده و در این سال‌ها، داستان‌ها و شعر‌هایش در مطبوعات و رسانه‌های ایران و خارج از ایران به چاپ رسیده است. همچنین برخی از اشعار و داستان‌های او به زبان‌های انگلیسی، چکی، ترکی استانبولی، کردی، سوئدی، فرانسوی، نپالی، ایتالیایی و اسپانیایی ترجمه شده است.اولین رمانش را در سال ۲۰۱۳ در پاریس منتشر کرد و ترجمه کردی آن در کردستان عراق در سال ۲۰۱۶ منتشر شده است. در حال حاضر مشغول نوشتن رمانی به نام «تهران به وقت هاری» است. از سال ۱۳۸۴ از ایران مهاجرت کرده و در حال حاضر ساکن واشینگتن دی‌سی است.   کتاب شناسی: ۱- مجموعه شعر «مسیح و زمزمه‌های دختر شاهنامه» نشر خورشید سواران ۱۳۷۸ ۲- مجموعه داستان کوتاه «تابوت خالی» نشر کتاب آوند ۱۳۸۲ ۳- «اسطوره‌ی مهر» زندگی و فیلم‌های «سوسن تسلیمی» نشر ثالث ۱۳۸۴ ۴- مجموعه داستان کوتاه «فرشتگان، پشت صحنه» نشر افکار ۱۳۸۹ ۵- رمان «مای نیم ایز لیلا» نشر ناکجا، پاریس ۲۰۱۳ ۶-مجموعه داستان کوتاه «سیب ترش، باران شور» نشر نوگام، لندن، ۲۰۱۷ ۷-مجموعه شعر «پله های لرزان یوسف آباد» نشر نصیرا  ۱۳۹۷ ۸-مجموعه شعر «تهران تن تو» نشر باران، سوئد، ۲۰۲۱

    مطالب مرتبط

    وقتی یک سکانس می‌تواند سرنوشت یک سریال را تغییر دهد | به بهانه توقیف سریال یل

    رضا‍ صائمی

    شعرِ بقا در برزخِ تبعید: کالبدشکافی فرم، روان‌کاوی و تخیل رهایی‌بخش در «روباهی زیر ماه صورتی» (A Fox Under a Pink Moon) ساخته مهرداد اسکویی و ثریا اخلاقی

    محسن مومن‌زاده

    الگوریتم قصابی و مهندسی سکوت: کالبدشکافی فرم و حقیقت در مستند «نازا» (Naza – 2026)

    محسن مومن‌زاده
    نظرتان را به اشتراک بگذارید
    Leave A Reply Cancel Reply

    پیشنهاد سردبیر

    شکستن بت بزرگ | یادداشتی بر فیلم پیرپسر به کارگردانی اکتای براهنی

    دنیای نوآرگونه مسعود کیمیایی | تحلیل مولفه‌های تماتیک و بصری نوآر در سینمای جنایی کیمیایی

    مستند «ترانه» پگاه آهنگرانی: معرفی، واکنش‌ها و تحلیل

    ما را همراهی کنید
    • YouTube
    • Instagram
    • Telegram
    • Facebook
    • Twitter
    پربازدیدترین ها
    Demo
    پربازدیدترین‌ها

    هنر بعد از فاجعه مظلوم نیست | نگاهی به برنامه‌ی مسابقه‌ی خوانندگی «صحنه» و معنای واژگون هنر و شادی در سرزمین فاجعه

    آه از آن هودی سفید | نگاهی به نمایش «تلنگر»، اثر برزو ارجمند و احسان کرمی

    وقتی یک سکانس می‌تواند سرنوشت یک سریال را تغییر دهد | به بهانه توقیف سریال یل

    پیشنهاد سردبیر

    شکستن بت بزرگ | یادداشتی بر فیلم پیرپسر به کارگردانی اکتای براهنی

    امیرمهدی عسلی

    آن سوی فینچر / درباره فیلم Mank (منک)

    امین نور

    انقلاب به مثابه هیچ / بررسی فیلم باشگاه مبارزه

    پویا جنانی

    مجله تخصصی فینیکس در راستای ایجاد فضایی کاملا آزاد در بیان نظرات، از نویسنده‌ها و افراد حرفه‌ای و شناخته‌شده در زمینه‌های تخصصیِ سینما، ادبیات، اندیشه، نقاشی، تئاتر، معماری و شهرسازی شکل گرفته است.
    این وبسایت وابسته به مرکز فرهنگی هنری فینیکس واقع در تورنتو کانادا است. لازم به ذکر است که موضع‌گیری‌های نویسندگان کاملاً شخصی است و فینیکس مسئولیتی در قبال مواضع ندارد.
    حقوق کلیه مطالب برای مجله فرهنگی – هنری فینیکس محفوظ است. نقل مطالب با ذکر منبع بلامانع است.

    10 Center Ave, Unit A Second Floor, North York M2M 2L3
    • Home

    Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.