Close Menu
مجله تخصصی فینیکسمجله تخصصی فینیکس

    Subscribe to Updates

    Get the latest creative news from FooBar about art, design and business.

    What's Hot

    آه از آن هودی سفید | نگاهی به نمایش «تلنگر»، اثر برزو ارجمند و احسان کرمی

    وقتی یک سکانس می‌تواند سرنوشت یک سریال را تغییر دهد | به بهانه توقیف سریال یل

    شعرِ بقا در برزخِ تبعید: کالبدشکافی فرم، روان‌کاوی و تخیل رهایی‌بخش در «روباهی زیر ماه صورتی» (A Fox Under a Pink Moon) ساخته مهرداد اسکویی و ثریا اخلاقی

    Facebook X (Twitter) Instagram Telegram
    Instagram YouTube Telegram Facebook X (Twitter)
    مجله تخصصی فینیکسمجله تخصصی فینیکس
    • خانه
    • سینما
      1. نقد فیلم
      2. جشنواره‌ها
      3. یادداشت‌ها
      4. مصاحبه‌ها
      5. سریال
      6. مطالعات سینمایی
      7. فیلم سینمایی مستند
      8. ۱۰ فیلم برتر سال ۲۰۲۴
      9. همه مطالب

      اخلاقِ نگاه در ضیافت سرمایه: بازخوانی فرم و معنا در «عشقِ ممکن» (Possible Love – 2026) ساخته لی چانگ-دونگ

      ۱۹ آبان , ۱۴۰۵

      سالمندستیزی؛ نفرت از آینده خویشتن | خوانشی جامعه‌شناختی از فیلم «ملکه در دریا» (Queen at Sea – 2026) ساخته لنس همر

      ۱۸ آبان , ۱۴۰۵

      هاضمه‌ی دوران | یادداشتی بر دیگِر (Digger) ساخته‌ی الخاندرو گونزالز ایناریتو

      ۱۳ آبان , ۱۴۰۵

      سیاستِ تصویر در آینه سقوط اخلاقی؛ خوانشی انتقادی از «پرتوها و سایه‌ها» (The Rays and Shadows) ساخته خاویر ژیانوُلی

      ۱۲ آبان , ۱۴۰۵

      ویناله: «کنتس خون»؛ خون‌آشام زنانه

      ۷ آبان , ۱۴۰۵

      «مرز»؛ از عشق تا انتقام

      ۵ مهر , ۱۴۰۵

      گفت‌و‌گوی اختصاصی محمد عبدی با تونی سرویلو؛ «امیدوارم نقش‌هایم با هم متفاوت باشند»

      ۲۹ شهریور , ۱۴۰۵

      «نیاکان عزیز، بگذارید عبور کنیم»؛ لاو دیاز و مذهب

      ۲۸ شهریور , ۱۴۰۵

      «مینوتور»؛ تلخی‌های بی‌پایان زندگی

      ۱۸ آبان , ۱۴۰۵

      پنج نامه‌ی کوتاه به ترانه علیدوستی

      ۱۶ آبان , ۱۴۰۵

      تحلیل فیلم «تو به اینجا تعلق نداری» (فلورین شِربان، ۲۰۲۶): تجلی نوین آسیب‌های طبقاتی در سینمای اروپای شرقی

      ۱ آبان , ۱۴۰۵

      ردپای زمان، خاطره و وسوسه‌ی رفتن: کالبدشکافی فرمالیستی «نینا روزا» (Nina Roza – 2026)

      ۲۸ مهر , ۱۴۰۵

       دوربین شیئی است بدترکیب یا خداگونه؟ | گفت‌وگویی با راس مک‌الوی و پیوندی میان سه نسل

      ۷ آبان , ۱۴۰۵

      گفت‌و‌گوی اختصاصی محمد عبدی با تونی سرویلو؛ «امیدوارم نقش‌هایم با هم متفاوت باشند»

      ۲۹ شهریور , ۱۴۰۵

      آنچه بر زنان خواننده در ایران می‌گذرد، شر محض است | زن، زندگی، آزادی، راه بی‌بازگشت: هانا کامکار

      ۲۷ آذر , ۱۴۰۴

      گفت‌و‌گوی اختصاصی محمد عبدی با بلا تار؛ راز و رمز جهان سیاه و سفید 

      ۱۳ آذر , ۱۴۰۴

      وقتی یک سکانس می‌تواند سرنوشت یک سریال را تغییر دهد | به بهانه توقیف سریال یل

      ۲۷ آبان , ۱۴۰۵

      زنانی که نه قهرمان‌اند و نه قربانی | نگاهی به شخصیت‌های زن آثار آیدا پناهنده به بهانه‌ی شروع سریال «سرخ و سیاه» به نویسندگی و کارگردانی او

      ۸ آبان , ۱۴۰۵

      چه کسی حوا را شرور کرد؟ | بازخوانی زن، گناه و آزادی در سریال «شرق بهشت»

      ۳۰ مهر , ۱۴۰۵

      نفرین قابیل و رستاخیزِ لیلیت | کالبدشکافی روانکاوانه مینی‌سریال «شرق بهشت» (East of Eden – 2026) اثر زوئی کازان

      ۲۳ مهر , ۱۴۰۵

      سینمای تینتو براس؛ اروتیسم رهایی‌بخش یا پورنوگرافی و ابژه ساختن بدن زنانه

      ۱۷ آبان , ۱۴۰۵

      بنده‌ی خدا؛ روایت انزوا و خشونت از صفحه تا پرده

      ۱۰ آبان , ۱۴۰۵

      فلسفه انتظار در سینما | هایدگر و زمان به مثابه امکان

      ۲۶ مرداد , ۱۴۰۵

      سینما در دوراهی انسان و ماشین

      ۳ تیر , ۱۴۰۵

      شعرِ بقا در برزخِ تبعید: کالبدشکافی فرم، روان‌کاوی و تخیل رهایی‌بخش در «روباهی زیر ماه صورتی» (A Fox Under a Pink Moon) ساخته مهرداد اسکویی و ثریا اخلاقی

      ۲۶ آبان , ۱۴۰۵

      الگوریتم قصابی و مهندسی سکوت: کالبدشکافی فرم و حقیقت در مستند «نازا» (Naza – 2026)

      ۲۴ آبان , ۱۴۰۵

      نازا؛ دستور زبان کشتار | تأملی بر مستندی درباره زبان و سازوکارهای پنهان کشتار در غزه

      ۲۱ آبان , ۱۴۰۵

      پاتریشیو گوزمن؛ روایتگر حافظۀ خونین و زخمی یک ملت

      ۲۹ شهریور , ۱۴۰۵

      آه از آن هودی سفید | نگاهی به نمایش «تلنگر»، اثر برزو ارجمند و احسان کرمی

      ۲۷ آبان , ۱۴۰۵

      وقتی یک سکانس می‌تواند سرنوشت یک سریال را تغییر دهد | به بهانه توقیف سریال یل

      ۲۷ آبان , ۱۴۰۵

      شعرِ بقا در برزخِ تبعید: کالبدشکافی فرم، روان‌کاوی و تخیل رهایی‌بخش در «روباهی زیر ماه صورتی» (A Fox Under a Pink Moon) ساخته مهرداد اسکویی و ثریا اخلاقی

      ۲۶ آبان , ۱۴۰۵

      نگاهی به نمایش «آرزوهای کوچک»؛ میان تراژدی کودکی، موسیقی و امید به بازپس‌گیری زندگی

      ۲۵ آبان , ۱۴۰۵

      وقتی یک سکانس می‌تواند سرنوشت یک سریال را تغییر دهد | به بهانه توقیف سریال یل

      ۲۷ آبان , ۱۴۰۵

      شعرِ بقا در برزخِ تبعید: کالبدشکافی فرم، روان‌کاوی و تخیل رهایی‌بخش در «روباهی زیر ماه صورتی» (A Fox Under a Pink Moon) ساخته مهرداد اسکویی و ثریا اخلاقی

      ۲۶ آبان , ۱۴۰۵

      الگوریتم قصابی و مهندسی سکوت: کالبدشکافی فرم و حقیقت در مستند «نازا» (Naza – 2026)

      ۲۴ آبان , ۱۴۰۵

      مک کارتیسم، فساد مطبوعات، و دنیای نوآر در «بوی شیرین موفقیت» الکساندر مکندریک

      ۲۴ آبان , ۱۴۰۵
    • ادبیات
      1. نقد و نظریه ادبی
      2. تازه های نشر
      3. داستان
      4. گفت و گو
      5. همه مطالب

      آیا چیزی به اسم شاهنامه به نثر روان وجود دارد؟

      ۲۳ آبان , ۱۴۰۵

      راشومون؛ روایت‌هایی که از خودمان می‌سازیم | درباره‌ی اقتباس آکیرا کوروساوا از دو داستان آکوتاگاوا

      ۱۹ آبان , ۱۴۰۵

      گل سرخی روی تل تاپاله؛ درباره‌ی رمان خانواده‌ی پاسکوآل دوآرته

      ۱۶ آبان , ۱۴۰۵

      بنده‌ی خدا؛ روایت انزوا و خشونت از صفحه تا پرده

      ۱۰ آبان , ۱۴۰۵

      چشم برجک: وقتی رمان پلیسی وارد جهان ژاندارمری ایران می‌شود

      ۹ شهریور , ۱۴۰۵

      ایران و ایرانی از چشم روزنامه‌نگاران آمریکایی

      ۱۱ تیر , ۱۴۰۵

      جادوی روایتگری در رمان کوتاه «بدرودها» نوشته‌ی خوآن کارلوس اونتی

      ۱۶ مرداد , ۱۴۰۴

      بررسی فمنیستی رمان «گوگرد» نوشته‌ی عطیه عطارزاده

      ۱۰ خرداد , ۱۴۰۴

      کلید | داستان کوتاه از ایزاک بشویس سینگر (از مجموعه‌ی بهترین داستان‌های قرن بیستم به کوشش جان آپدایک)

      ۱۷ مهر , ۱۴۰۵

      پارک نیاوران | داستان کوتاه از بی‌تا ملکوتی

      ۲۲ مرداد , ۱۴۰۵

      «پناه بر ادبیات» | مقاله-قصه‌ای بر طاقت‌گری در زمانه‌ی سیاهی و واماندگی

      ۹ مرداد , ۱۴۰۵

      از کجا زنگ می‌زنم | داستان کوتاه از ریموند کارور

      ۲۷ تیر , ۱۴۰۵

      ایران و ایرانی از چشم روزنامه‌نگاران آمریکایی

      ۱۱ تیر , ۱۴۰۵

      جادویی از جنس واقعیت، حقیقتی از جنس تخیل

      ۲۰ اسفند , ۱۴۰۴

      گفتگو با مهدی گنجوی درباره تصحیح نسخۀ جدید کتاب «هزار و یکشب»

      ۲۴ شهریور , ۱۴۰۴

      اعتماد بین سینماگر و نویسنده از بین رفته است | گفتگو با شیوا ارسطویی

      ۲۴ اسفند , ۱۴۰۳

      آیا چیزی به اسم شاهنامه به نثر روان وجود دارد؟

      ۲۳ آبان , ۱۴۰۵

      راشومون؛ روایت‌هایی که از خودمان می‌سازیم | درباره‌ی اقتباس آکیرا کوروساوا از دو داستان آکوتاگاوا

      ۱۹ آبان , ۱۴۰۵

      گل سرخی روی تل تاپاله؛ درباره‌ی رمان خانواده‌ی پاسکوآل دوآرته

      ۱۶ آبان , ۱۴۰۵

      بنده‌ی خدا؛ روایت انزوا و خشونت از صفحه تا پرده

      ۱۰ آبان , ۱۴۰۵
    • تئاتر
      1. تاریخ نمایش
      2. گفت و گو
      3. نظریه تئاتر
      4. نمایش روی صحنه
      5. همه مطالب

      تئاتر با عشق آغاز می‌شود | نگاهی به حضور محمود دولت‌آبادی در تئاتر ایران

      ۲۱ تیر , ۱۴۰۴

      آنچه بر زنان خواننده در ایران می‌گذرد، شر محض است | زن، زندگی، آزادی، راه بی‌بازگشت: هانا کامکار

      ۲۷ آذر , ۱۴۰۴

      گفتگو با فرخ غفاری دربارۀ جشن هنر شیراز، تعزیه و تئاتر شرق و غرب

      ۲۸ آذر , ۱۴۰۳

      جایگاه بهرام بیضایی در تئاتر و سینمای مدرن در ایران

      ۱۰ دی , ۱۴۰۴

      جسارت در کشف قلمروهای تازه اجرایی در دو اجرای مهیار جوادی‌ها

      ۱۶ آذر , ۱۴۰۴

      فرانتس زاور کروتس، صدای مردم فلاکت‌زده و خاموش

      ۳ آذر , ۱۴۰۴

      جشن نور و شعر و سکون در دنیای نابغه‌ی تئاتر تجربی جهان | نگاهی کوتاه به دنیای تئاتری رابرت ویلسون

      ۲۶ مرداد , ۱۴۰۴

      آه از آن هودی سفید | نگاهی به نمایش «تلنگر»، اثر برزو ارجمند و احسان کرمی

      ۲۷ آبان , ۱۴۰۵

      نگاهی به نمایش «آرزوهای کوچک»؛ میان تراژدی کودکی، موسیقی و امید به بازپس‌گیری زندگی

      ۲۵ آبان , ۱۴۰۵

      «بایکوت»؛ وقتی هنر به جرم ایستادن در برابر جریان مسلط حذف می‌شود | نگاهی به کنسرت‌نمایش «بایکوت» به کارگردانی علی اصغری

      ۲۲ آبان , ۱۴۰۵

      مرگ در می‌زند؛ این بار در خانه یک ایرانی | نگاهی به نمایش «قبض روح» به کارگردانی علی احمدی

      ۱۴ آبان , ۱۴۰۵

      آه از آن هودی سفید | نگاهی به نمایش «تلنگر»، اثر برزو ارجمند و احسان کرمی

      ۲۷ آبان , ۱۴۰۵

      نگاهی به نمایش «آرزوهای کوچک»؛ میان تراژدی کودکی، موسیقی و امید به بازپس‌گیری زندگی

      ۲۵ آبان , ۱۴۰۵

      «بایکوت»؛ وقتی هنر به جرم ایستادن در برابر جریان مسلط حذف می‌شود | نگاهی به کنسرت‌نمایش «بایکوت» به کارگردانی علی اصغری

      ۲۲ آبان , ۱۴۰۵

      مرگ در می‌زند؛ این بار در خانه یک ایرانی | نگاهی به نمایش «قبض روح» به کارگردانی علی احمدی

      ۱۴ آبان , ۱۴۰۵
    • نقاشی
      1. آثار ماندگار
      2. گالری ها
      3. همه مطالب

      پیکاسو/ بیکن؛ دو غول قرن بیستم

      ۱۵ آبان , ۱۴۰۵

      سلیمان میناسیان و نقاشی با نور

      ۱۰ آبان , ۱۴۰۵

      دیوید هاکنی، هنرمند پیشگام بریتانیایی که با نقاشی‌های استخرها و پرتره‌هایش شهرت جهانی یافت، در ۸۸ سالگی درگذشت

      ۲۳ خرداد , ۱۴۰۵

      پیکاسو؛ از دل رقص تا نقاشی روی بوم

      ۴ مهر , ۱۴۰۴

      پیکاسو/ بیکن؛ دو غول قرن بیستم

      ۱۵ آبان , ۱۴۰۵

      آنیش کاپور؛ پتکی که بر سر ما فرود می‌آید

      ۱۶ مهر , ۱۴۰۵

      پیکاسو؛ از دل رقص تا نقاشی روی بوم

      ۴ مهر , ۱۴۰۴

      من لئونور فینی‌ هستم

      ۱۶ تیر , ۱۴۰۴

      پیکاسو/ بیکن؛ دو غول قرن بیستم

      ۱۵ آبان , ۱۴۰۵

      سلیمان میناسیان و نقاشی با نور

      ۱۰ آبان , ۱۴۰۵

      آنیش کاپور؛ پتکی که بر سر ما فرود می‌آید

      ۱۶ مهر , ۱۴۰۵

      دیوید هاکنی، هنرمند پیشگام بریتانیایی که با نقاشی‌های استخرها و پرتره‌هایش شهرت جهانی یافت، در ۸۸ سالگی درگذشت

      ۲۳ خرداد , ۱۴۰۵
    • موسیقی
      1. آلبوم های روز
      2. اجراها و کنسرت ها
      3. مرور آثار تاریخی
      4. همه مطالب

      کابوس‌ها به مثابه امتداد بیداری: سیزدهمین سوگنامه کاتاتونیا (Katatonia)

      ۲۸ مرداد , ۱۴۰۴

      در فاصله‌ای دور از زمین | تحلیل جامع آلبوم The Overview اثر استیون ویلسون

      ۱۷ فروردین , ۱۴۰۴

      گرمی ۲۰۲۵ | وقتی موسیقی زیر سایه انتقادات و مصالحه قرار می‌گیرد

      ۱۲ اسفند , ۱۴۰۳

      دریم تیتر و Parasomnia:  یک ادیسه‌ی صوتی در ناخودآگاه ما

      ۲ اسفند , ۱۴۰۳

      چه کسی از موسیقیِ هوش مصنوعی می‌ترسد؟

      ۳۰ شهریور , ۱۴۰۵

      پینا باوش؛ ۴۷ سال بعد

      ۲۲ فروردین , ۱۴۰۵

      شنبه‌ی مقدس (سبث)، شیطان‌پرستی و درخشش‌های انفرادی: ۱۰ اجرای برتر آزی آزبورن

      ۱ مرداد , ۱۴۰۴

      وودستاک: اعتراضی فراتر از زمین‌های گلی

      ۲۳ دی , ۱۴۰۳

      کیمیاگر و شاهزاده تاریکی: چگونه شارون آزبورن افسانه آزی را ساخت

      ۱۱ شهریور , ۱۴۰۴

      شنبه‌ی مقدس (سبث)، شیطان‌پرستی و درخشش‌های انفرادی: ۱۰ اجرای برتر آزی آزبورن

      ۱ مرداد , ۱۴۰۴

      چرا ما می­‌خواهیم باور کنیم که جیم موریسون هنوز زنده است؟

      ۱۸ فروردین , ۱۴۰۴

      زناکیس و موسیقی

      ۲۷ دی , ۱۴۰۳

      چه کسی از موسیقیِ هوش مصنوعی می‌ترسد؟

      ۳۰ شهریور , ۱۴۰۵

      به یاد آوردن، مهم‌ترین کنش تاریخی است | پدیده‌ی «تخریب خاطرات خوش»؛ به بهانه‌ی بازگشت محسن نامجو به ایران

      ۸ شهریور , ۱۴۰۵

      پینا باوش؛ ۴۷ سال بعد

      ۲۲ فروردین , ۱۴۰۵

      آنچه بر زنان خواننده در ایران می‌گذرد، شر محض است | زن، زندگی، آزادی، راه بی‌بازگشت: هانا کامکار

      ۲۷ آذر , ۱۴۰۴
    • معماری

      امر روزمره‌ی قدسی: استودیو جیبلی و آیینِ بازگشت به خانه | بخش دوم

      ۵ آبان , ۱۴۰۵

      امر روزمره‌ی قدسی: استودیو جیبلی و آیینِ بازگشت به خانه | بخش اول

      ۱۴ مهر , ۱۴۰۵

      کیوان خسروانی، هنرمندی که گذشته را به آینده دوخت

      ۲۲ شهریور , ۱۴۰۵

      معماری؛ تجربه‌ای با هفت حس

      ۱۷ شهریور , ۱۴۰۵

      مابین خطوط: تخیل شاعرانه و معماری‌ای که ما را تکان می‌دهد | بخش پایانی

      ۳ شهریور , ۱۴۰۵
    • اندیشه

      قدرت سرکوب و اراده آزادی؛ وقتی تاریخ از پایان سلطه می‌گوید

      ۱۱ آبان , ۱۴۰۵

      کیوان خسروانی، هنرمندی که گذشته را به آینده دوخت

      ۲۲ شهریور , ۱۴۰۵

      به یاد آوردن، مهم‌ترین کنش تاریخی است | پدیده‌ی «تخریب خاطرات خوش»؛ به بهانه‌ی بازگشت محسن نامجو به ایران

      ۸ شهریور , ۱۴۰۵

      خودمختاری؛ آنچه جامعه ایران بیش از هر زمان دیگری به آن نیاز دارد | نگاهی به اندیشه‌های کاستوریادیس

      ۱۲ مرداد , ۱۴۰۵

      شهر، پرسه، تخیل؛ تأملی بر «عشق در بعدازظهر»

      ۸ تیر , ۱۴۰۵
    • پرونده‌های ویژه
      1. پرونده شماره ۱
      2. پرونده شماره ۲
      3. پرونده شماره ۳
      4. پرونده شماره ۴
      5. پرونده شماره ۵
      6. همه مطالب

      دموکراسی در فضای شهری و انقلاب دیجیتال

      ۲۱ خرداد , ۱۳۹۹

      دیجیتال: آینده یک تحول

      ۱۲ خرداد , ۱۳۹۹

      رابطه‌ی ویدیوگیم و سینما؛ قرابت هنر هفت و هشت

      ۱۲ خرداد , ۱۳۹۹

      Videodrome و مونولوگ‌‌هایی برای بقا

      ۱۲ خرداد , ۱۳۹۹

      مسیح در سینما / نگاهی به فیلم مسیر سبز

      ۱۵ مرداد , ۱۳۹۹

      آیا واقعا جویس از مذهب دلسرد شد؟

      ۱۵ مرداد , ۱۳۹۹

      بالتازار / لحظه‌ی لمس درد در اتحاد با مسیح!

      ۱۵ مرداد , ۱۳۹۹

      آخرین وسوسه شریدر

      ۱۵ مرداد , ۱۳۹۹

      هنرمند و پدیده‌ی سینمای سیاسی-هنر انقلابی

      ۱۲ مهر , ۱۳۹۹

      پایان سینما: گدار و سیاست رادیکال

      ۱۲ مهر , ۱۳۹۹

      گاوراس و خوانش راسیونالیستی ایدئولوژی

      ۱۲ مهر , ۱۳۹۹

      انقلاب به مثابه هیچ / بررسی فیلم باشگاه مبارزه

      ۱۲ مهر , ۱۳۹۹

      پورن‌مدرنیسم: الیگارشی تجاوز

      ۲۱ بهمن , ۱۳۹۹

      بازنمایی تجاوز در سینمای آمریکا

      ۲۱ بهمن , ۱۳۹۹

      تصویر تجاوز در سینمای جریان اصلی

      ۲۱ بهمن , ۱۳۹۹

      آیا آزارگری جنسی پایانی خواهد داشت؟

      ۲۱ بهمن , ۱۳۹۹

      سیاست‌های سینما و جشنواره‌های ایرانی

      ۳۱ تیر , ۱۴۰۰

      خدمت و خیانت جشنواره‌ها

      ۳۱ تیر , ۱۴۰۰

      اوج و حضیض در یک ژانر / فیلم کوتاه ایرانی در جشنواره‌های خارجی

      ۳۱ تیر , ۱۴۰۰

      درباره حضور فیلم‌های محمد رسول اف در جشنواره‌های خارجی

      ۳۱ تیر , ۱۴۰۰

      سیاست‌های سینما و جشنواره‌های ایرانی

      ۳۱ تیر , ۱۴۰۰

      اوج و حضیض در یک ژانر / فیلم کوتاه ایرانی در جشنواره‌های خارجی

      ۳۱ تیر , ۱۴۰۰

      درباره حضور فیلم‌های محمد رسول اف در جشنواره‌های خارجی

      ۳۱ تیر , ۱۴۰۰

      ناشاد در غربت و وطن / جعفر پناهی و حضور در جشنواره‌های جهانی

      ۳۱ تیر , ۱۴۰۰
    • ستون آزاد

      مرز میان «آرمان‌گرایی شخصی» و «تعدی به زیست‌جهان دیگری»

      ۱۳ خرداد , ۱۴۰۵

      «هر دم گویی به سنگ منجلیقم می‌کوبند»

      ۲۲ بهمن , ۱۴۰۴

      پیتر واتکینز و سینمای مقاومت

      ۱۹ آبان , ۱۴۰۴

      اعترافات آرتیست ریدر

      ۸ مهر , ۱۴۰۴

      آرتیست ریدر و نبرد حماسی آبادان

      ۳۱ شهریور , ۱۴۰۴
    • گفتگو

      ساندنس ۲۰۲۵ | درخشش فیلم‌های ایرانی «راه‌های دور» و «چیزهایی که می‌کُشی»

      ۱۳ بهمن , ۱۴۰۳

      روشنفکران ایرانی با دفاع از «قیصر» به سینمای ایران ضربه زدند / گفتگو با آربی اوانسیان (بخش دوم)

      ۲۸ شهریور , ۱۴۰۳

      علی صمدی احدی و ساخت هفت روز: یک گفتگو

      ۲۱ شهریور , ۱۴۰۳

      «سیاوش در تخت جمشید» شبیه هیچ فیلم دیگری نیست / گفتگو با آربی اُوانسیان (بخش اول)

      ۱۴ شهریور , ۱۴۰۳

      مصاحبه اختصاصی با جهانگیر کوثری، کارگردان فیلم «من فروغ هستم» در جشنواره فیلم کوروش

      ۲۸ مرداد , ۱۴۰۳
    • درباره ما
    مجله تخصصی فینیکسمجله تخصصی فینیکس
    مقالات سینما

    «داستان‌های موازی» و تغییر زبان تدوین فرهادی | هایده صفی‌یاری؛ تدوینگری که ریتمِ فرهادی را می‌شناسد

    امید فاخرامید فاخر۸ مهر , ۱۴۰۵
    اشتراک گذاری Email Telegram WhatsApp
    صفی‌یاری
    اشتراک گذاری
    Email Telegram WhatsApp

    در سینمای اصغر فرهادی، تدوین صرفاً مرحله‌ای برای کنار هم قرار دادن نماهای فیلم‌برداری‌شده نیست؛ بخشی از فرایند کشف روایت است. به همین دلیل، نام هایده صفی‌یاری در کنار سینمای فرهادی معنایی فراتر از عنوان «تدوینگر» پیدا می‌کند. همکاری این دو از «چهارشنبه‌سوری» آغاز شد و در «درباره الی»، «جدایی نادر از سیمین»، «فروشنده»، «همه می‌دانند»، «قهرمان» و اکنون «داستان‌های موازی» ادامه پیدا کرده است؛ همکاری‌ای طولانی که به هفتمین همکاری مشترک آنها رسیده است.

    اما دلیل این تداوم چیست؟ پاسخ را شاید باید در یک مفهوم جست‌وجو کرد؛ ریتمِ اطلاعات.

    فرهادی سینماگری است که بخش مهمی از درام خود را نه از طریق حادثه، بلکه از طریق میزان و زمانِ ارائه اطلاعات می‌سازد. تماشاگر باید چیزی را بداند، اما نه همه چیز را؛ باید تصور کند حقیقت را فهمیده، اما چند دقیقه بعد با اطلاعات تازه‌ای مواجه شود که برداشت قبلی او را تغییر دهد. بنابراین تدوینگر در چنین سینمایی فقط تعیین‌کننده ضرب‌آهنگ نیست؛ او تعیین می‌کند تماشاگر چه چیزی را، چه زمانی و از چه زاویه‌ای بفهمد.

    در «درباره الی» این سازوکار را به‌وضوح می‌توان دید. ناپدیدشدن الی، روایت را از یک دورهمی ظاهراً معمولی به موقعیتی پرتنش تبدیل می‌کند و تدوین، اطلاعات را قطره‌قطره در اختیار تماشاگر قرار می‌دهد. در «جدایی نادر از سیمین»، تدوین به معماری یک «ندانستن» تبدیل می‌شود؛ تماشاگر در بسیاری از لحظات دقیقاً نمی‌داند در لحظه حادثه چه اتفاقی افتاده و اطلاعات بعدی، معنای صحنه‌های قبلی را تغییر می‌دهد. کار صفی‌یاری در «درباره الی» و «جدایی» نیز بر همین مدیریت اطلاعات، تأخیر در افشای حقیقت و تغییر برداشت مخاطب، قابل تحلیل است.

    از تدوین نامرئی تا تدوینِ اطلاعات

    یکی از اشتباهات رایج درباره تدوین فرهادی این است که آن را صرفاً «تدوین نامرئی» بدانیم. مسئله مهم‌تر از دیده نشدن برش، دیده نشدن سازوکار تولید حقیقت است.

    صفی‌یاری برش را در جایی قرار می‌دهد که تماشاگر بیش از آنکه به خودِ تدوین فکر کند، درگیر موقعیت شود. اما پشت این نامرئی بودن، انتخاب‌های بسیار دقیقی وجود دارد: کجا وارد صحنه شویم؟ کجا از آن خارج شویم؟ کدام واکنش بازیگر را نگه داریم؟ کدام نگاه را حذف کنیم؟ چه مقدار از یک گفت‌وگو شنیده شود؟ و مهم‌تر از همه، اطلاعاتی که فیلم در اختیار دارد چه زمانی به مخاطب منتقل شود؟

    در گفت‌وگویی با صفی‌یاری، او توضیح داده که در همکاری با فرهادی، تدوین از مرحله فیلم‌برداری جدا نیست و گفت‌وگوهای آنها درباره فیلم از مرحله فیلمنامه شروع می‌شود و تا پایان تدوین ادامه دارد. او همچنین گفته است که در «درباره الی»، «جدایی نادر از سیمین»، «فروشنده»، «قهرمان» و دیگر همکاری‌هایش، هنگام فیلم‌برداری تدوین را پیش می‌برد و پس از پایان فیلم‌برداری همراه فرهادی به مرحله فاین‌کات می‌رسد.

    این نکته برای فهم سینمای فرهادی بسیار مهم است؛ تدوین از زمان شکل‌گیری روایت حضور دارد.

    صفی‌یاری چگونه ریتم فرهادی را می‌سازد؟

    ریتم در سینمای فرهادی الزاماً به معنای سرعت نیست. اتفاقاً بسیاری از صحنه‌های او طولانی‌اند و بر پایه مکث، سکوت، نگاه و واکنش بازیگران شکل می‌گیرند. صفی‌یاری باید میان دو نیاز متضاد تعادل ایجاد کند؛ از یک طرف حفظ زمان واقعی و طبیعیِ موقعیت و از سوی دیگر جلوگیری از افت تنش.

    خود صفی‌یاری درباره این شیوه توضیح داده که فرهادی گاهی صحنه‌های مهم را به شکل یک برداشت طولانی فیلم‌برداری می‌کند و سپس در مرحله تدوین، طول صحنه، نقطه ورود و خروج و محل برش‌ها تغییر می‌کند تا ریتم نهایی شکل بگیرد. او به صحنه درگیری نادر و راضیه در «جدایی نادر از سیمین» اشاره کرده که ابتدا به شکل یک سکانس بدون قطع فیلم‌برداری شده بود، اما در تدوین برای حفظ ریتم نیاز به برش پیدا کرد.

    پس تدوین صفی‌یاری را نمی‌توان با مفهوم «برش زیاد» یا «برش کم» توضیح داد؛ مسئله اصلی مدیریت مدت زمان تجربه یک موقعیت است.

    «داستان‌های موازی»؛ جایی که تدوین باید میان چند واقعیت حرکت کند

    اهمیت همکاری صفی‌یاری در «داستان‌های موازی» از این جهت دوچندان می‌شود که فرهادی این‌بار ساختار روایی متفاوتی را تجربه می‌کند.

    فیلم درباره نویسنده‌ای است که از زندگی همسایگانش برای نوشتن داستان استفاده می‌کند و با ورود آدام، نوشته‌ها به شکلی غیرمنتظره وارد جهان واقعی می‌شوند.  در چنین ساختاری، تدوین دیگر فقط با زمان سر و کار ندارد؛ با سطوح مختلف واقعیت سر و کار دارد. ما باید بدانیم در کدام جهان هستیم؛ جهان واقعی شخصیت‌ها، جهان ذهنی سیلویا، جهان نوشته‌های او یا جهانی که نوشته‌ها به آن نفوذ کرده‌اند.

    اینجا تدوین می‌تواند با یک جابه‌جایی ساده میان نماها، یک اتفاق را از «واقعیت» به «تصور» یا از «تصور» به «واقعیت» منتقل کند. بنابراین ارزش کار صفی‌یاری در این فیلم را باید در مدیریت همین مرزهای لغزان جست‌وجو کرد.

    اگر در «درباره الی» تدوین، اطلاعات را پنهان می‌کرد، در «جدایی» حقیقت را به تعویق می‌انداخت و در «قهرمان» اعتبار روایت‌های متناقض را مدیریت می‌کرد، در «داستان‌های موازی» با وضعیت پیچیده‌تری روبه‌روست؛ خودِ مرز میان روایت و واقعیت تبدیل به موضوع فیلم شده است.

    چرا صفی‌یاری و فرهادی دوباره به یکدیگر بازمی‌گردند؟

    پاسخ را نباید در یک شباهت ساده در سبک تدوین جست‌وجو کرد. مهم‌تر از آن، زبان مشترک کاری است. صفی‌یاری در گفت‌وگویی درباره همکاری طولانی‌مدتش با فرهادی گفته است که آنها از مرحله فیلمنامه درباره شخصیت‌ها و داستان گفت‌وگو می‌کنند و این ارتباط تا پایان تدوین ادامه دارد. او همچنین تأکید کرده که فرهادی ریتم متفاوتی از برخی کارگردانان دیگر دارد و تجربه همکاری طولانی آنها باعث شده زبان مشترکی میانشان شکل بگیرد.

    از سوی دیگر، در گفت‌وگویی با فرهادی درباره «فروشنده»، او توضیح داده که پیش از فیلم‌برداری فیلمنامه را در اختیار صفی‌یاری قرار می‌دهد و درباره شخصیت‌ها و داستان با او گفت‌وگو می‌کند؛ سپس در اتاق تدوین، صفی‌یاری ابتدا ساختار صحنه‌ها را شکل می‌دهد و بعد آنها درباره طول، ریتم و فاین‌کات به توافق می‌رسند.

    این شیوه نشان می‌دهد که رابطه آنها بیشتر از رابطه سنتی «کارگردان و تدوینگر» است؛ نوعی همکاری مؤلفانه در معماری روایت شکل گرفته است.

    فرهادی می‌داند صفی‌یاری چه زمانی باید به صحنه فرصت تنفس بدهد و چه زمانی یک کات می‌تواند معنای صحنه را تغییر دهد. صفی‌یاری نیز منطق روایی فرهادی را از مرحله فیلمنامه می‌شناسد؛ به همین دلیل لازم نیست همه تصمیم‌ها در اتاق تدوین از صفر توضیح داده شود.

    «داستان‌های موازی» و تغییر زبان تدوین فرهادی

    اهمیت «داستان‌های موازی» برای بررسی تدوین فرهادی در همین نقطه قرار دارد. این فیلم، دست‌کم در سطح ساختار روایی، نسبت به آثار اجتماعی‌تر فرهادی، حرکت بیشتری به سوی بازی با روایت، تخیل و واقعیت دارد. یک گزارش تازه درباره فیلم نیز به حضور صفی‌یاری و بررسی تدوین او در کنار فیلم‌نامه، طراحی صحنه و دیگر عناصر فیلم پرداخته است. در نتیجه، تدوین فیلم را نمی‌توان صرفاً با معیارهایی مانند «تدوین نامرئی»، «کات نرم» یا «تداوم بصری» توضیح داد. مسئله اساسی‌تر این است که تدوین چگونه جایگاه تماشاگر را در برابر حقیقت جابه‌جا می‌کند.

    در سینمای فرهادی، ما معمولاً فکر می‌کنیم داریم داستان را کشف می‌کنیم؛ اما در واقع داریم از یک برداشت به برداشت دیگر منتقل می‌شویم. هر اطلاعات تازه، تصویر قبلی ما را اصلاح می‌کند. صفی‌یاری یکی از مهم‌ترین معماران این جابه‌جایی است.

    از این منظر، همکاری طولانی او با فرهادی را می‌توان نه حاصل عادت، بلکه نتیجه یک زبان مشترک سینمایی دانست؛ زبانی که در آن تدوین، ادامه فیلمنامه است و فاین‌کات، آخرین مرحله نوشتن فیلم.

    در «داستان‌های موازی»، این زبان مشترک وارد مرحله تازه‌ای می‌شود: اگر در فیلم‌های پیشین فرهادی تدوین عمدتاً حقیقتی پنهان را به‌تدریج آشکار می‌کرد، اینجا باید با جهانی مواجه شود که در آن خودِ روایت قادر است واقعیت را تولید کند و شاید بتوان فهمید چرا هایده صفی‌یاری برای سینمای فرهادی یک تدوینگر صرف نیست؛ او یکی از کسانی است که به فیلم‌های فرهادی کمک می‌کند تا تماشاگر را وادار کنند حقیقت را نه یک‌بار، بلکه چند بار ببیند.

    اشتراک Email Telegram WhatsApp Copy Link
    مقاله قبلیبوطیقای خون، خاک و مرز: کالبدشکافی حماسه تیلور شریدان در سه‌گانه داتون‌ها
    مقاله بعدی «تنها صداست که می‌ماند» |  تاملی کوتاه بر فلسفه‌ی «صدا» و چگونگی تأثیر صدای بازیگر بر مخاطب
    امید فاخر

    کارشناسی سینما /کارشناسی علوم اجتماعی /کارشناس ارشد جامعه شناسی و دانشجوی دکتری روزنامه نگار با 25سال سابقه نوشتن بیش از 500 نقد و مقاله سینمایی/ جامعه شناسی و سینما عضو انجمن منتقدین ونویسندگان سینما عضو انجمن مدیران مسئول رسانه ها سردبیر . مدیر مسئول رسانه «جامعه سینما» دبیر کانون فیلم «سینما اندیشه»

    مطالب مرتبط

    وقتی یک سکانس می‌تواند سرنوشت یک سریال را تغییر دهد | به بهانه توقیف سریال یل

    رضا‍ صائمی

    شعرِ بقا در برزخِ تبعید: کالبدشکافی فرم، روان‌کاوی و تخیل رهایی‌بخش در «روباهی زیر ماه صورتی» (A Fox Under a Pink Moon) ساخته مهرداد اسکویی و ثریا اخلاقی

    محسن مومن‌زاده

    الگوریتم قصابی و مهندسی سکوت: کالبدشکافی فرم و حقیقت در مستند «نازا» (Naza – 2026)

    محسن مومن‌زاده
    نظرتان را به اشتراک بگذارید

    Comments are closed.

    پیشنهاد سردبیر

    شکستن بت بزرگ | یادداشتی بر فیلم پیرپسر به کارگردانی اکتای براهنی

    دنیای نوآرگونه مسعود کیمیایی | تحلیل مولفه‌های تماتیک و بصری نوآر در سینمای جنایی کیمیایی

    مستند «ترانه» پگاه آهنگرانی: معرفی، واکنش‌ها و تحلیل

    ما را همراهی کنید
    • YouTube
    • Instagram
    • Telegram
    • Facebook
    • Twitter
    پربازدیدترین ها
    Demo
    پربازدیدترین‌ها

    آه از آن هودی سفید | نگاهی به نمایش «تلنگر»، اثر برزو ارجمند و احسان کرمی

    وقتی یک سکانس می‌تواند سرنوشت یک سریال را تغییر دهد | به بهانه توقیف سریال یل

    شعرِ بقا در برزخِ تبعید: کالبدشکافی فرم، روان‌کاوی و تخیل رهایی‌بخش در «روباهی زیر ماه صورتی» (A Fox Under a Pink Moon) ساخته مهرداد اسکویی و ثریا اخلاقی

    پیشنهاد سردبیر

    شکستن بت بزرگ | یادداشتی بر فیلم پیرپسر به کارگردانی اکتای براهنی

    امیرمهدی عسلی

    آن سوی فینچر / درباره فیلم Mank (منک)

    امین نور

    انقلاب به مثابه هیچ / بررسی فیلم باشگاه مبارزه

    پویا جنانی

    مجله تخصصی فینیکس در راستای ایجاد فضایی کاملا آزاد در بیان نظرات، از نویسنده‌ها و افراد حرفه‌ای و شناخته‌شده در زمینه‌های تخصصیِ سینما، ادبیات، اندیشه، نقاشی، تئاتر، معماری و شهرسازی شکل گرفته است.
    این وبسایت وابسته به مرکز فرهنگی هنری فینیکس واقع در تورنتو کانادا است. لازم به ذکر است که موضع‌گیری‌های نویسندگان کاملاً شخصی است و فینیکس مسئولیتی در قبال مواضع ندارد.
    حقوق کلیه مطالب برای مجله فرهنگی – هنری فینیکس محفوظ است. نقل مطالب با ذکر منبع بلامانع است.

    10 Center Ave, Unit A Second Floor, North York M2M 2L3
    • Home

    Type above and press Enter to search. Press Esc to cancel.